Dünya Ekonomik Forumu'nun 2025 Geleceğin İşleri Raporu, yapay zeka ve otomasyonun çalışma hayatında yaratacağı dönüşüme ilişkin öngörüler ortaya koydu. Rapora göre 2030 yılına kadar yaklaşık 92 milyon pozisyonun tamamen ortadan kalkabileceği ve bu sayının toplam istihdamın yaklaşık yüzde 8'ine karşılık geleceği tahmin ediliyor.
Yapay zeka ile otomasyonun etkisinin önümüzdeki beş yıllık dönemde milyonlarca çalışanın mevcut işini kaybetmesine veya farklı kariyer yollarına yönelmesine neden olabileceği belirtiliyor. Aynı dönemde yeni iş alanlarının da ortaya çıkması bekleniyor.
Ekonomik dengelerdeki değişim, temiz enerji yatırımları ve teknolojik ilerlemeler farklı becerilere yönelik çalışan ihtiyacını artırıyor. Buna karşılık tekrar eden ve otomasyona daha uygun görevlerden oluşan meslekler risk grubunun ön sıralarında bulunuyor.
Araştırmalarda özellikle veri işleme, idari destek ve manuel üretim süreçlerine dayanan işlerin dönüşümden doğrudan etkilenebileceği aktarılıyor. Risk altındaki meslekler yalnızca üretim veya hizmet sektörleriyle de sınırlı kalmıyor.
Banka işlemlerinden muhasebeye, perakendeden hukuk hizmetlerine kadar farklı alanlardaki görevler listede yer alıyor. Grafik tasarımcılar, temel bilgi teknolojileri destek görevlerinde çalışanlar ve seyahat acenteleri de sıralanan meslekler arasında bulunuyor.
Raporda ve araştırmalarda risk altında gösterilen meslekler şöyle sıralanıyor:
Banka veznedarları ve ilgili memurlar
Perakende kasiyerleri ve bilet görevlileri
İdari asistanlar ve yönetici sekreterler
Matbaa ve ilgili mesleklerde çalışanlar
Muhasebe, defter tutma ve bordro memurları
Malzeme kayıt ve stok tutma memurları
Ulaşım görevlileri ve kondüktörler
Kapıdan kapıya satış yapanlar, gazete ve sokak satıcıları ve ilgili çalışanlar
Hasar tespit uzmanları, eksperler ve araştırmacılar
Depo işçileri için ürün toplama ve elleçleme işlemleri
Listede idari ve finansal görevler geniş yer tutuyor. Banka veznedarları, muhasebe ve bordro memurları, veri giriş personeli ile yönetici sekreterleri otomasyonun etkileyebileceği meslekler arasında gösteriliyor.
Üretim ve lojistik tarafında ise montaj hattı işçileri, makine operatörleri ve depo çalışanlarının yürüttüğü ürün toplama ile elleçleme işlemleri sıralanıyor. Matbaa çalışanları ve malzeme kayıt personeli de risk grubunda bulunuyor.
Hizmet sektöründe perakende kasiyerleri, bilet görevlileri, tele pazarlamacılar ve seyahat acenteleri listeye giriyor. Posta hizmetlerinde çalışan memurlar ile ulaşım görevlileri ve kondüktörler de aynı sıralamada yer alıyor.
Mevcut pozisyonların bir bölümünün ortadan kalkacağı öngörülürken iş dünyasındaki dönüşüm yalnızca iş kayıplarıyla sınırlı görülmüyor. Aynı süreçte milyonlarca yeni iş alanının oluşmasının beklendiği aktarılıyor.
Teknolojik ilerlemeler, temiz enerji yatırımları ve ekonomik değişimler farklı becerilere duyulan ihtiyacı artırıyor. Böylece yapay zeka ve otomasyon bazı görevleri azaltırken çalışma hayatında yeni pozisyonların ortaya çıkması bekleniyor.
