Ertuğrul Dursun Önkuzu, Türk milliyetçisi bir öğrenci ve şehit olarak anılan bir simgedir. 1948 yılında Tokat’ın Zile ilçesinde doğan Önkuzu, Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu’nda eğitim görürken, 23 Kasım 1970 tarihinde sol görüşlü öğrenciler tarafından pencereden atılarak öldürüldü.
Önkuzu’nun ölümü, Türkiye’de sağ-sol çatışmasının en kanlı dönemlerinden birinin başlangıcı oldu. Önkuzu’nun cenazesine katılan binlerce ülkücü, onun intikamını almak için yemin etti. Önkuzu’nun adına şiirler, türküler, romanlar yazıldı. Ülkücü hareketin sembol isimlerinden biri haline geldi.
Önkuzu’nun Cenaze Töreni
Önkuzu’nun hayatı, yazar Emine Işınsu tarafından “Sancı” adlı romanda anlatıldı. Romanda, Önkuzu’nun çocukluğu, ailesi, eğitimi, siyasi görüşleri, aşkı ve ölümü detaylı bir şekilde işlendi. Romanda, Önkuzu’nun ölümünden önce son sözleri şöyle aktarıldı: “Beni öldürecekler, biliyorum. Ama ben ölürsem, binlerce Ertuğrul Dursun Önkuzu doğacak. Benim kanım, Türk milletinin uyanışı olacak.”
Önkuzu’nun bu durumu Mustafa Yıldızdoğan tarafından bestelenerek şarkı haline getirildi. Şarkı, ülkücü camiada büyük ilgi gördü ve Önkuzu’nun anısını yaşattı.
Önkuzu’nun ölümü, aynı zamanda sinemaya da yansıdı. 12 Eylül Darbesi dönemini anlatan Lütfü Şehsuvaroğlu’nun “Kafes” adlı kitabından uyarlanan “Kafes” filminde, Önkuzu’nun canlandırıldığı sahneler de yer aldı. Film, 2015 yılında vizyona girdi.
Ertuğrul Dursun Önkuzu, Türk milliyetçiliğinin ve ülkücü hareketin önemli bir figürü olarak tarihe geçti. Onun ölümü, Türkiye’nin siyasi ve sosyal tarihinde bir dönüm noktası oldu. Onun adı, bugün de saygı ve minnetle anılıyor.
Önkuzu Ailesi
- Önkuzu, “Kuzu İmamlar” ailesinden gelmiştir. Ailesi, Zile’nin tanınmış ve saygın bir ailesidir.
- Babası, Hacı Abdullah Efendi, sobacılıkla uğraşan biridir. Annesi, Yeter Önkuzu, okur yazar olmamasına rağmen ileri görüşlü, kendisini dini ve milli konularda yetiştirmiş bir hanımefendidir
Önkuzu’nun Katillerine Ne Oldu ?
- Ertuğrul Dursun Önkuzu’nun öldürülmesine karışan solcu öğrencilerden sadece birkaçı yakalanmıştır.
- Bu isimlerden bazıları, 1971 yılında Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi’nde yargılanmış ve 10 yıl ile 15 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırılmıştır. Ancak 1974 yılında Bülent Ecevit’in başbakanlığındaki hükümetin çıkardığı genel af ile salıverilmişlerdir.
Önkuzu şiiri:
Önkuzu hey! … Önkuzu! …
Önde gider Önkuzu…
Anası ‘Dursun’ demiş…
Durmaz… gider Önkuzu.
Kuzu yürür… kuzu yürür…
Önde Önkuzu yürür…
Kuzular meledikçe
Gönlüme sızı yürür! …
Önkuzu hey! … Önkuzu! …
Önde gider Önkuzu…
Bu bayrak düşmez yere
Ölmedikçe son kuzu! …
Dursun adı… Dursun adı…
O gitti, dursun adı.
Dillerde türkü olsun,
Yürekte vursun adı! …
Kuzular koç olacak,
Toy, düğün, göç… olacak
Bu yıl ki kuzuların
Adları ‘öç’ olacak! !
CENAB-I ALLAH’TAN RAHMET, AİLESİNE VE SEVENLERİNE SABIR VE BAŞSAĞLIĞI DİLİYORUZ.
