Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Erdoğan, sosyal medya ve internetten tamamen uzaklaşmak yerine kullanım süresini kontrol etmeyi ve sağlıklı alışkanlıklar geliştirmeyi önerdi. Erdoğan, günlük sorumlulukların aksamasını sorunlu dijital kullanım işaretleri arasında gösterdi.
Sosyal medyada yaygınlaşan dijital detoks uygulamaları, kullanıcıların ekran başında geçirdikleri süreyi yeniden değerlendirmesine yardımcı olabiliyor. Ancak kısa süreli bir aranın ardından eski kullanım düzenine dönülmesi, sorunun çözülmesi için yeterli görülmüyor.
Erdoğan, dijital araçların günlük yaşamın bir parçası haline geldiğini belirtti. Bu nedenle internet ve sosyal medyadan tamamen kopmak yerine kullanım süresinin ve alışkanlıkların kontrol altında tutulması gerektiğini aktardı.
“Amacımız belli bir süre kullanmayıp sonra tekrar eski kullanım paternine dönmek değil. Amacımız sosyal medyayı, interneti sağlıklı ve yararlı bir şekilde kullanmak.”
Telefon bildirimleri ve sosyal medya içeriklerine sürekli maruz kalmak, dikkat dağınıklığı ve zihinsel yorgunluk gibi sorunlarla ilişkili olabiliyor. Erdoğan, sağlıklı dijital kullanım alışkanlıklarının bu belirtilerin azalmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.
Telefon bir süre kullanılmadığında sosyal medyadaki gelişmeleri kontrol etme isteği ortaya çıkabiliyor. Erdoğan, bağımlılık bulunmayan kişilerde yaşanan bu huzursuzluğun genellikle geçici olduğunu ifade etti.
Kullanım süresinin önceden planlanması da öneriler arasında yer aldı. Belirlenen sınırlara uyulmasıyla zaman içinde yeni dijital alışkanlıkların geliştirilebileceği belirtildi.
Erdoğan, dijital kullanımın günlük yaşam üzerindeki etkisinin takip edilmesi gerektiğini söyledi. Kullanıcının ekran süresini kontrol etmekte zorlanması ve sorumluluklarını ertelemesi sorunlu kullanım belirtileri arasında sıralandı.
Uzmanın sıraladığı başlıca işaretler şöyle:
Kullanımın planlanandan daha uzun sürmesi
Gerektiği halde kullanımın sonlandırılamaması
Günlük işler, okul veya rutin sporun aksaması
Yüz yüze iletişim yerine sosyal ağlardaki etkileşimin tercih edilmesi
“Kişi planladığından daha uzun süre kullanıyorsa, kullanımı kesmesi gerektiği zamanlarda kesemiyorsa, günlük işleri, okulunu, rutin sporunu aksatıyorsa, yüz yüze etkileşim yerine daha çok sosyal ağlarda etkileşimi tercih ediyorsa, bu durumlarda mutlaka dijital olarak sağlıklı kullanımı gündeme getirmemiz gerekiyor.”
Sosyal medya kullanımına belirli saatler ayırmak, toplam süreyi sınırlandırmak ve aileyle geçirilen zamanı artırmak, sağlıklı alışkanlıklar için önerilen yöntemler arasında yer aldı. Erdoğan, bağımlılık şüphesi bulunan kişilerin psikiyatri uzmanına başvurması gerektiğini vurguladı.
Erdoğan, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya kullanımının sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeyi olumlu değerlendirdi. Gençler ve ergenlerin davranışlarını kontrol etmekte zaman zaman zorlanabildiğini belirtti.
Yaş sınırlaması gibi uygulamaların internet ve davranışsal bağımlılıkların önlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti. Ailelerin de çocuklarına sağlıklı dijital kullanım konusunda rehberlik etmesi gerektiğini kaydetti.
Erdoğan, değerlendirmesini “Ekrana değil, hayata bağlanalım.” mesajıyla tamamladı.
