Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, milli gelirleri yüksek ülkelere küresel çocuk eğitim fonu kurulması çağrısında bulunarak, "Orta ve düşük gelirli ülkelerin 2030 eğitim hedeflerine ulaşabilmesi için yıllık 100 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyacı var. 130-140 trilyonluk küresel gayrisafi hasıla içinde büyük bir para değil bu. Bu parayı mutlaka bir şekilde sürdürülebilir kaynaklardan bulup bu inisiyatifi başlatmak lazım. Bu geleceğin teminatı yavrularımız için bizim olmazsa olmaz sorumluluğumuzdur." dedi.
Yıldırım, Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı Başkanı Yahya Ülker'in The Nutrition Society işbirliğiyle düzenlediği, çocukluk dönemi beslenmesi, halk sağlığı ve beslenme eğitimi konularının uluslararası bilim insanlarının katılımıyla ele alınacağı İstanbul Science Summit 2026 Zirvesi'ne katıldı.
Binali Yıldırım, Beyoğlu'nda bir otelde düzenlenen zirvede, "Buraya gelince yıllar önce bu mekanlarda 9 yılım geçti. Burada gemiler yaptık. O gemiler dünyanın bütün denizlerinde yük taşımacılığı yaptı. Üreticiden tüketiciye çocukların ihtiyacı olan gıdaları da taşıdılar. Ama bir gün çocukların eğitimi, beslenmesi, gelişimine yönelik böylesine nezih bir toplantıda konuşma yapacağım hiç aklıma gelmedi." ifadesini kullandı.
Dünyada ciddi bir dengesizlik olduğunu vurgulayan Yıldırım, zengin, orta gelirli ve düşük gelirli ülkeleri kıyasladıklarında çocukların aynı şansa sahip olmadığını gördüklerini söyledi.
Yıldırım, "Çocuklar bulunduğu ülke veya ailesinin maddi durumuna göre değerlendirilmemeli. Her çocuğun ihtiyacı aynı. İster fakir aileden olsun, ister az gelişmiş ülkede doğsun fark etmez. Dolayısıyla bu küresel bir sorumluluk meselesidir. 1946'da UNICEF diye bir kuruluş kurulmuş. Ama Birleşmiş Milletler teşkilatında olduğu gibi yıllar geçince bu kuruluşlar işe yaramaz hale gelmiş. Toplanıp konuşulan, dağılan bir yer haline gelmiş." diye konuştu.
Binali Yıldırım, bir öneride bulunarak şunları dile getirdi:
"Büyük bir adaletsizlik, büyük bir dengesizlik var. Çocuklar sadece yoksulluktan dolayı eğitime gidemiyor değil. İşte Filistin'de, Gazze'de çocuklar yetişmesi, okuması, karakter özelliklerini kazanması gerekirken savaşın bedelini ödeyen en büyük kesim oluyor. Bunu çocuklarımız hak etmiyor. Adı ne olursa olsun, hangi tür kısıtlama olursa olsun, çocukların eğitimden, öğretimden uzak kalmasına asla müsaade edilmemelidir. Bugün okul erişimine, eğitime katılamayan 273 milyon çocuk var. Bugün 650 milyon civarında mutlak yoksulluk yaşayan insan var dünyada. Bu da yani 3 dolar günde gelirin altı mutlak yoksulluk. Mutlak yoksulluk da hala dünyamızın 1 numaralı sorunu olmaya devam ediyor. UNICEF, söylediğim gibi 1946'dan beri çocuklar için kurulmuş uluslararası bir kuruluş olmasına rağmen bu çarpıklıkları, bu adaletsizlikleri düzeltme yönünde ne yazık ki yeterli ne kaynağa erişebilmiş ne de yeterli yetkiye sahip olabilmiş. Sadece istatistikler yapıyorlar. Efendim şu bölgede şu kadar çocuk eğitime erişebiliyor, sağlıklı beslenebiliyor, belirli başka bir bölgede ayrı istatistik rakamlar yayınlanıyor. Bunlar çözüm değil. Çözüm dünyadaki bu adaletsiz durumu, bedelini çocukların ödemesinin önüne geçmek. Bunun için de benim buradan bir çağrım var, gelin küresel çocuk eğitim fonu kuralım. Yani çok gelişmiş ülkeler, milli gelirleri hayli yüksek, bunların milli gelirlerinin binde 8'i kadar her yıl bu fona aktarılsın. 5 milyar insan uçakla seyahat ediyor. Biletlerinin üzerine küçük bir para çocuklar için koyalım. Bunu da bu fona aktaralım. Hidrokarbon kullanan araçların alınan vergilerin küçük bir parçasını çocuklar için ayıralım. İhtiyacımız olan bu dengesizliği düzeltmeye yönelik ihtiyaç 100 milyar dolardır. 100 milyar doları 8 milyarlık dünya başaramıyorsa o zaman ortalıkta dolaşmanın alemi yok."
Yıldırım, aile olarak 2016 yılında bir proje başlattıklarını kaydederek, şöyle devam etti:
"Zevcem Semiye Hanım'ın İstanbul Kızılay Şubesi ile beraber 81 ile 81 anaokulu. Bu projenin şimdiye kadar 73 tanesini tamamladık ve burada 15 binin üzerinde 6 yaşın altında, 4-6 yaş arasındaki yavrumuz eğitim alıyor, hayatı öğreniyor, arkadaşlıklar kuruyor ve geleceğe yönelik kendilerini okul hayatına hazırlıyor. Bu proje çok küçük bir proje. Biz son 25 yılda çok iş yaptık memleket için. Altyapı, köprüler, tüneller, demir yolları, hava yolları, halkın yolu yaptık. Büyük dünyaca büyük megaprojeleri yaptık. Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Osmangazi Köprüsü, Marmaray, Avrasya, Çanakkale Köprüsü, İstanbul-Ankara Otoyolu, Kuzey Marmara Otoyolu, Ankara-Niğde, Adana-Mersin Otoyolu vesaire bölünmüş yollar say say bitmez. Ne için? Bunlar insanımıza daha iyi hayat şartları, daha iyi yaşam sağlamak için yaptık. Bu projeler büyük projeler ama bu projeler beni şu yavrularımız için yaptığımız anaokullarının açılışındaki kadar heyecanlandırmadı. Açıkçası onların gözlerindeki pırıltıyı gördüğümde müthiş bir keyif duydum. Bugün 473 milyondan fazla yavrumuz çatışma bölgelerinde yaşıyor. Orta ve düşük gelirli ülkelerin 2030 eğitim hedeflerine ulaşabilmesi için yıllık 100 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyacı var. Küresel, yani 130-140 trilyonluk küresel gayrisafi hasıla içinde büyük bir para değil bu. Bu parayı mutlaka bir şekilde sürdürülebilir kaynaklardan bulup bu inisiyatifi başlatmak lazım. Bu geleceğin teminatı yavrularımız için bizim olmazsa olmaz sorumluluğumuzdur."
Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci ise Dünya Sağlık Örgütünün yayımladığı verilere göre, 2024 yılında 5 yaş altında 150 milyon çocuğun bodurluktan ve 43 milyon çocuğun ise zayıflıktan etkilendiğini aktardı.
Bu verilerin, çocukluk çağı beslenme sorunlarının dünya genelinde hem yetersiz beslenme hem de aşırı beslenme biçimleriyle aynı anda yaşandığını açıkça gösterdiğini ifade eden Birinci, "Çocuk sağlığı anne adayının sağlık durumuyla başlayan ve bu toplantıda ele alacağımız üzere çocukluk çağının tamamını kapsayan bir süreç. Bu konunun bütüncül bir yaklaşımla ele alınması son derece kıymetli. Çünkü bugünün çocuklarının sağlığını ve gelişimini güvence altına almak, yarının anne babaları ve vatandaşları ve toplum sağlığını güvence altına almak demek." görüşünü paylaştı.
Emzirmenin, çocuğun obez olmasını yüzde 25 azalttığını gösterdiğini belirten Birinci, şunları kaydetti:
"Bildiğimiz üzere günümüzde obezite önemli bir halk sağlığı sorunu. Ne yazık ki Türkiye, OECD ülkeleri arasında 7. obez ülke. Ülkemiz OECD ülkeleri arasındaki bu obezitenin ciddi sorunlarıyla karşı karşıya. Özellikle çocukluk çağı obezite en önemli sorunlarımızdan biri. Türkiye'deki çocukların yüzde 9,9'u obez. 2050 yılında bizim öngörülerimize göre her 3 çocuktan birisi obez olacak durumda. Bunun en çarpıcı göstergesi şu. Çocukluk çağında obez olan kişilerin yüzde 55'i ergenlikte de obez. Ergen yaşta obez olan bireylerin yüzde 80'i erişkinde de obez oluyor. Obezite başta kalp damar hastalıkları olmak üzere birçok hastalığın yaygın sebeplerinden biri. Sağlıklı beslenme kültürü endüstrinin ticari beklentilerine emanet edilemeyecek kadar hayati bir mesele ve artık bu konu endüstrinin bir önceliği haline gelmeli. Çünkü bu meseleye yalnızca bireysel bir tercih olarak değil, aynı zamanda toptan bir halk sağlığı meselesi, bir ekonomik kalkınma unsuru ve nihayetinde geleceğin inşası olarak bakmak zorundayız."
Programa, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı İsrafil Kışla, Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan, Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi Murat Ülker ve Türkiye Sağlık Enstitüleri (TÜSEB) Başkan Yardımcısı Murat Sargın katıldı.
Türkiye, İngiltere, ABD, Japonya, Norveç ve Pakistan gibi ülkelerden akademisyenleri, halk sağlığı uzmanlarını ve beslenme araştırmacılarını bir araya getiren İstanbul Science Summit 2026, yarın da devam edecek.
Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.
