Sinop’ta doğadan tarihe uzanan dört rota

Hamsilos Tabiat Parkı’ndan İnceburun Feneri’ne, Tarihi Cezaevi Müzesi’nden Sinop Kalesi ve Keten Müzesi’ne uzanan dört ayrı rota, kentin doğal ve kültürel mirasını keşfetmek isteyen ziyaretçileri bekliyor.

HAMSİLOS TABİAT PARKI’NDA DOĞA YÜRÜYÜŞÜ

Sinop kent merkezine yaklaşık 11 kilometre uzaklıkta bulunan Hamsilos Tabiat Parkı, Karadeniz kıyısındaki doğal oluşumlarıyla dikkat çekiyor. Halk arasında Hamsilos Fiyordu olarak anılan koy, jeolojik açıdan ria tipi kıyı oluşumu olarak tanımlanıyor. Denizden kara içine doğru uzanan koy, ormanlık alanlarla çevrili kıyı şeridi ve doğal yapısıyla bölgenin önemli gezi noktaları arasında bulunuyor. Tabiat parkındaki yürüyüş yolları ve asma köprü, ziyaretçilere çevredeki doğal yaşamı gözlemleme olanağı sağlıyor. Hamsilos ile Akliman koylarını kapsayan bölge, doğa yürüyüşü ve fotoğraf çekimi için tercih ediliyor.

İNCEBURUN FENERİ’NDE KARADENİZ MANZARASI

Anadolu’nun en kuzey noktasında bulunan İnceburun, deniz feneri ve kayalık kıyı şeridiyle Sinop’un dikkat çeken duraklarından biri. 1863 yılında inşa edilen İnceburun Feneri, deniz seviyesinden 26 metre yükseklikte bulunuyor. Yerden yüksekliği 9 metre olan fenerin ışığı, 18 deniz mili uzaklığa kadar ulaşabiliyor.

Deniz ulaşımında gemilere yol göstermek amacıyla kullanılan fener, 163 yıldır görevini sürdürüyor. İlk dönemlerinde gaz yağıyla çalışan fener, günümüzde elektrik enerjisiyle faaliyet gösteriyor. Karadeniz’in açıklarına uzanan konumu ve çevresindeki kayalık kıyı şeridiyle İnceburun, Sinop’un denizcilik tarihinin de önemli simgelerinden biri olarak biliniyor.

SİNOP TARİHİ CEZAEVİ MÜZESİ’NDE GEÇMİŞİN İZLERİ

Sinop Kalesi’nin iç bölümünde yer alan Tarihi Cezaevi, kentin en bilinen tarihi yapılarından biri. Üç tarafı denizle çevrili kale surları içerisinde bulunan cezaevinin geçmişi, yapının bulunduğu alanın zindan olarak kullanılmaya başlandığı 16’ncı yüzyıla kadar uzanıyor. İç kalenin resmî olarak cezaevine dönüştürülmesi ise 1887 yılında gerçekleşti.

Yüksek surları ve denizle çevrili konumu nedeniyle kaçışın güç olduğu cezaevi, halk arasında ‘Anadolu’nun Alkatrazı’ olarak da anıldı. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde cezaevi olarak kullanılan yapıda, edebiyat, basın ve siyaset dünyasından çok sayıda tanınmış isim kaldı. Yazar Sabahattin Ali, Refik Halit Karay, gazeteci Burhan Felek ve Zekeriya Sertel, müzisyen Ruhi Su, siyasetçi Mustafa Suphi ve yazar Kerim Korcan bu isimler arasında yer aldı.

Özellikle Sabahattin Ali’nin cezaevinde geçirdiği dönem, yapının edebiyat tarihiyle özdeşleşmesinde önemli rol oynadı. Yazarın Sinop’ta yaşadığı mahpusluk dönemi, eserlerine ve şiirlerine de yansıdı. Kerim Korcan da cezaevindeki deneyimlerinden yararlanarak kaleme aldığı eserleriyle Sinop Cezaevi’nin edebiyat dünyasındaki yerini güçlendirdi.

Hücreler, koğuşlar, hamam ve iş atölyeleriyle dönemin cezaevi yaşamına ilişkin izler taşıyan yapı, 1996 yılında tamamen boşaltılarak Kültür ve Turizm Bakanlığına devredildi. Kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından 5 Haziran 2025’te yeniden ziyarete açılan müze, cezaevinin tarihini ve burada kalanların yaşamlarından kesitleri ziyaretçilerle buluşturuyor.

SİNOP KALESİ VE KETEN MÜZESİ’NDE KÜLTÜR YOLCULUĞU

Sinop’un tarihi kimliğini yansıtan önemli yapılardan biri olan Sinop Kalesi’nin geçmişi milattan önce 7’nci yüzyıla kadar uzanıyor. Kenti ve limanı korumak amacıyla inşa edilen kale, Roma, Bizans ve Anadolu Selçuklu dönemlerinde onarılarak kullanıldı. Özellikle 1214 yılında Sinop’un Selçuklu hâkimiyetine girmesinin ardından savunma yapısı güçlendirildi ve iç kale oluşturuldu.

Yaklaşık 2 kilometre uzunluğundaki surları ve 25 metreye ulaşan yüksekliğiyle kentin siluetinde önemli yer tutan kale, tarih boyunca Sinop’un savunmasında ve liman yaşamında rol oynadı. Günümüzde de kentin tarihî dokusunu yansıtan yapılar arasında bulunuyor.

Rotanın bir diğer durağı olan Keten Müzesi ise Sinop’un geleneksel üretim kültürünü anlatıyor. Tarihi Kuşüzümü Konağı’nda kurulan müze, özellikle Ayancık keteniyle tanınan bölgenin dokumacılık geçmişini yaşatmayı amaçlıyor. Müzede keten bitkisinin yetiştirilmesinden liflerin elde edilmesine, ipliğe dönüştürülmesinden dokuma aşamasına kadar uzanan üretim süreci anlatılıyor. Geleneksel dokuma tezgâhları, keten bitkisi ve tohumları ile ketenden üretilen tekstil ürünleri de sergilenen eserler arasında yer alıyor.

Haber / Fotoğraf: İhsan Sercan Özkurnazlı