Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) her ay yayımladığı istihdam izleme raporlarıyla istihdamdaki gelişmeleri kapsamlı şekilde analiz ediyor. Rapora göre, emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödeyerek çalışanlar da dahil olmak üzere sigortalı ücretli çalışan 4/a’lı işçi sayısı temmuz ayında yıllık 352.228 kişi (yüzde 1,8) arttı. Bir önceki aya göre ise 167.072 kişi (yüzde 0,9) azaldı. Toplam 19 milyona ulaşan sigortalı işçilerin 2,2 milyonu emekli işçilerden oluşuyor.
Temmuz ayında işçi, memur ve esnaf olmak üzere toplam sigortalı çalışan sayısı yıllık bazda 350.738 kişi (yüzde 1,3) azaldı. Ancak, bu azalma geçen yıl çıkartılan kanun nedeniyle tarım sigortalıları sayısında yaşanan geçici artışın baz etkisinden kaynaklandı. Geçen yıl sisteme girenler tekrar çıktığı için tarım BAĞ-KUR’lu sayısı bir yılda 613.294 kişi azaldı. Buna karşılık, yıllık dönemde esnaf BAĞ-KUR’lu sayısındaki 172.264 kişilik azalma dikkat çekti.
Raporda incelenen 22 ana sektörün 18’inde istihdam geçen yılın aynı dönemine göre arttı ancak sanayi sektörlerindeki görünüm görece zayıf kaldı.
İmalat sanayiinde yaklaşık iki yıldır devam eden istihdam kaybı haziran ayında sona ermekle birlikte temmuz ayında yeniden sınırlı bir gerileme kaydetti.
Madencilik ve taş ocakçılığında yıllık istihdam kaybı yüzde 2,1 olurken, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe istihdam artışı devam etti ve yüzde 7,5’e ulaştı. İnşaat sektöründe de olumlu seyir korundu ve geçen yıla göre yüzde 4,7 artış gerçekleşti.
Hizmet sektörlerinde istihdam artışı genel olarak güçlü seyrini korudu ancak alt sektörler arasındaki ayrışma devam etti. Yıllık istihdam artışı sanat, spor ve eğlence faaliyetlerinde yüzde 9, gayrimenkul faaliyetlerinde yüzde 8 oranında arttı.
Çalışan sayısı yıllık bazda finans ve sigorta faaliyetlerinde yüzde 4,2, ulaştırma ve depolamada yüzde 4,1, diğer hizmet faaliyetlerinde ise yüzde 3,7 oranında artış kaydetti.
Konaklama ve yiyecek hizmetlerinde artış yüzde 2,4’te kaldı. Buna karşılık insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetlerinde istihdam yüzde 2,9 oranında azaldı.
Bazı hizmet sektörlerinde son aylarda görülen güçlü istihdam artışı temmuz ayında ivme kaybetti. Eğitim sektöründe yıllık istihdam artışı yüzde 3, idari ve destek hizmet faaliyetlerinde ise yüzde 1,7 oranında artış oldu. Bu iki sektörde haziran ayındaki yıllık artış sırasıyla yüzde 5,5 ve yüzde 4,8 olarak gerçekleşmişti.
Temmuz ayında yıllık bazda 88 alt sektörün 28’inde sigortalı ücretli çalışan sayısı geriledi. En fazla istihdam kaybı 35.806 kişi ile giyim eşyaları imalatında görüldü. Bu sektörde çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 5,9 oranında azaldı.
Pandemi döneminde ve sonrasında bir süre yoğun istihdam artışının yaşandığı insan sağlığı hizmetlerinde çalışan sayısı 31.162 kişi azaldı. İnsan sağlığı sektöründe çalışan kadın sayısındaki yıllık azalma 33.048 kişi oldu.
Alt sektörler arasında en fazla istihdam artışı 54.260 kişi ile perakende ticarette görüldü. Bu sektörü kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı (50.270), bina dışı yapıların inşaatı (49.124) ve ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı (41.045) izledi.
İller bazında bakıldığında, çalışan sayısında yıllık bazda en fazla artış 78.817 kişi ile Ankara’da kaydedildi. Yaklaşık 19 milyon sigortalı ücretli çalışanın yüzde 26’sı İstanbul’da, yüzde 8’i Ankara’da bulunuyor. Bu yönüyle bakıldığında Ankara’da dikkat çekici bir istihdam artışı görülüyor. Yıllık istihdam artışında Ankara’yı İstanbul (67.502), Konya (23.336), Mersin (17.144) takip etti.
Çalışan sayısında yıllık bazda en fazla düşüş 35.593 kişiyle Hatay’da kaydedildi. Bu ili Malatya (26.695) ve Adıyaman (15.729) izledi.
