Orta Doğu'daki savaşın enerji piyasalarına etkisi, deniz yoluyla petrol taşımacılığında da kendini gösteriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riskleri, yaptırımlar ve uzayan deniz rotaları nedeniyle tanker taşımacılığında maliyetler artarken, küresel petrol ticaretinde yeni sorunlar gündeme geliyor.
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, ABD'den Çin'e 2 milyon varil petrolün taşınma maliyeti 80 milyon dolara kadar yükseldi. Varil başına navlun maliyetinin ise 40 dolara ulaştığı aktarıldı.
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, küresel petrol taşımacılığındaki sorunun yalnızca tanker sayısıyla ilgili olmadığını, limanlardaki uzun beklemelerin de kapasiteyi düşürdüğünü belirtti.
Engin, jeopolitik riskler, yaptırımlar, uzayan taşıma mesafeleri ve gemiden gemiye yük aktarma operasyonlarının sefer sürelerini artırdığını ifade etti. Gemilerin daha uzun süre meşgul kalmasının, mevcut tanker sayısı değişmese bile yeni yüklerin taşınması için kullanılabilecek kapasiteyi azalttığını kaydetti.
Petrol taşımacılığındaki maliyet artışında güvenlik risklerinin yanı sıra savaş riski sigortası primleri, yakıt giderleri ve değişen ticaret rotaları da etkili oluyor.
Engin'e göre Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçiş koşullarının yeniden sağlanması, gemilerin bekleme sürelerinin azalmasına ve sefer planlamasının iyileşmesine katkıda bulunabilir. Ancak güvenlik koşullarındaki olası iyileşmenin navlun fiyatlarına etkisinin sınırlı ve kademeli olması mümkün.
Türkiye'nin farklı ülkelerden petrol tedarik edebilmesi önemli bir avantaj olarak değerlendirilirken, Karadeniz ve Akdeniz bağlantılı deniz taşımacılığındaki maliyet artışları da yakından izleniyor.
UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin, navlun ve sigorta giderlerindeki yükselişin petrolün Türkiye'ye teslim maliyetini artırabileceğine dikkat çekti. Engin, bu maliyet baskısının uzun vadeli anlaşmalarla azaltılabileceğini belirtti.
Küresel taşımacılık maliyetlerinde yaşanabilecek artışın Türkiye'ye ne ölçüde yansıyacağı ise petrol tedarik rotalarına, sigorta giderlerine ve piyasa koşullarına bağlı olacak.
