Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) okul güvenliğini artırmaya yönelik çalışmaları gündemdeki yerini korurken eğitim ortamının düzenini bozan öğrenciler hakkında uygulanabilecek disiplin cezaları da merak ediliyor. İlköğretim ve ortaöğretim kurumlarında öğrencilerin davranışlarına göre farklı yaptırımlar uygulanabiliyor. Bu yaptırımların kapsamı, öğrencinin öğrenim gördüğü okul türüne ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen fiillere göre değişiyor.
İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 55. maddesi kapsamında ortaokul öğrencilerine uyarma, kınama ve okul değiştirme yaptırımları uygulanabiliyor. İlkokul öğrencileri ise bu disiplin cezalarının kapsamı dışında tutuluyor.
Okul kurallarına uyulmaması, eğitim ortamının düzenini olumsuz etkilemeye başlayan davranışlar ve öğrencilerin sorumluluklarını yerine getirmemesi uyarma cezası kapsamında değerlendirilebiliyor.
Bu kapsamda derslere veya okul etkinliklerine mazeretsiz geç kalmak, okulun kılık kıyafet kurallarına uymamak, okul eşyalarını ve çevresini kirletmek, görgü kurallarına aykırı davranmak, yasaklanmış eşyaları okula getirmek ve okul kütüphanesinden alınan materyalleri zamanında teslim etmemek gibi davranışlar yer alıyor.
Kınama cezası, öğrencinin okul kurallarına aykırı davranışları nedeniyle uygulanabiliyor. Okul yöneticilerine, öğretmenlere ve arkadaşlara kaba veya saygısız davranmak, dersin işleyişini bozmak, okulda kavga etmek, sınavda kopya çekmek veya kopya vermek bu kapsamda değerlendiriliyor.
Ayrıca başkasının eşyasını izinsiz almak, okul veya arkadaş eşyalarına bilerek zarar vermek, sınıfta cep telefonu kullanmak, törenlere mazeretsiz katılmamak ve bilişim araçlarını belirlenen kurallara aykırı kullanmak da kınama cezasını gerektirebilen davranışlar arasında bulunuyor.
Daha ağır nitelikteki davranışlar için okul değiştirme cezası uygulanabiliyor. Okula yaralayıcı veya öldürücü aletler getirmek, okul personeline ya da öğrencilere şiddet uygulamak, tehditte bulunmak, taciz veya sarkıntılık yapmak, kasten yangın çıkarmak ve başkasının malına zarar vermeyi alışkanlık hâline getirmek bu kapsamda sıralanıyor.
Bunun yanında sınavlara başkasının yerine girmek veya başkasını kendi yerine sınava sokmak, alkol ya da bağımlılık yapıcı maddeler kullanmak ve okul çalışanları veya öğrencilerin ses ve görüntülerini izinsiz kaydederek kişilik haklarını ihlal edecek şekilde paylaşmak da okul değiştirme cezasını gerektirebilen fiiller arasında yer alıyor.
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 164. maddesi kapsamında lise öğrencilerine kınama, okuldan kısa süreli uzaklaştırma, okul değiştirme ve örgün eğitim dışına çıkarma cezaları uygulanabiliyor.
Kınama cezası, öğrencinin davranışının uygun olmadığının ve bu davranışı tekrarlamaması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesini kapsıyor.
Okul kurallarına uymamak, okul eşyalarına gereken özeni göstermemek, öğretmen ve arkadaşlara kaba davranmak, dersin düzenini bozmak, sınavda kopya çekmek veya kopya çekilmesine yardımcı olmak bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Ayrıca tütün ürünlerini bulundurmak veya kullanmak, başkasının eşyasını izinsiz almak, kılık kıyafet kurallarına uymamak ve bilişim araçlarını okul kurallarına aykırı kullanmak da kınama cezasını gerektirebilen davranışlar arasında bulunuyor.
Bu ceza kapsamında öğrenci, 1 ila 5 gün süreyle ders ve diğer eğitim etkinliklerine katılamıyor.
Okul personeline veya öğrencilere hakaret etmek, tehditte bulunmak, kavga etmek, fiziksel şiddet uygulamak, akran zorbalığı yapmak ve ayrımcı davranışlarda bulunmak kısa süreli uzaklaştırma cezasına konu olabiliyor.
Okulda izinsiz toplantı veya gösteri düzenlemek, kumar oynamak, yasak yayınları dağıtmak, toplu kopya çekmek, zararlı maddeleri bulundurmak veya kullanmak ve kişilerin ses ya da görüntülerini izinsiz kaydetmek de bu ceza kapsamında değerlendirilebilen fiiller arasında yer alıyor.
Okul değiştirme cezası, öğrencinin aynı türdeki veya ilgili mevzuatın öngördüğü başka bir okula nakledilmesini kapsıyor.
Okul personelinin görevini yapmasını engellemek, eğitim ve sınav faaliyetlerini aksatmak, hırsızlık yapmak, zor kullanarak başkasının malına el koymak, sahte belge düzenlemek veya kullanmak bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Okula silah, patlayıcı madde veya yaralayıcı alet getirmek, bağımlılık yapan maddeleri bulundurmak ya da kullanmak, tehdit veya baskıyla kopya çekmek ve okulun malına ağır zarar vermek de okul değiştirme cezasına konu olabilecek davranışlar arasında bulunuyor.
En ağır disiplin yaptırımı olan örgün eğitim dışına çıkarma cezası, öğrencinin örgün ortaöğretim kurumlarıyla ilişiğinin kesilmesini ifade ediyor.
Devletin anayasal düzenine ve ülkenin bütünlüğüne karşı ağır nitelikteki eylemler, ciddi şiddet olayları, cinsel istismar, silahla yaralama veya öldürmeye teşebbüs, çete faaliyetleri, gasp ve haraç alma gibi fiiller bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Bağımlılık yapan maddelerin ticaretini yapmak, yasa dışı örgütlerin faaliyetlerine katılmak veya propagandasını yapmak, okulun işleyişini zor kullanarak engellemek ve bilişim araçları üzerinden ağır nitelikteki zararlı içerikleri yaymak da örgün eğitim dışına çıkarma cezasını gerektirebilen davranışlar arasında sıralanıyor.
Okullarda disiplin süreçleri yürütülürken öğrencinin davranışının niteliği, ilgili yönetmelik hükümleri ve yetkili kurulların değerlendirmeleri esas alınıyor. Her olayın kendi koşulları içerisinde ele alınması ve mevzuatta öngörülen usullerin izlenmesi gerekiyor.
Not: Bu haber, paylaşılan metindeki bilgilere dayanılarak hazırlanmıştır. Disiplin cezalarının güncel kapsamı ve maddelerin yürürlükteki hâli için Millî Eğitim Bakanlığının ilgili yönetmeliklerinin resmî metinleri esas alınmalıdır.
