Norveç'te İç Güvenlik Birliği (Heimevernet) askerleri, eylül ayında düzenlenen Hovedstad Operasyonu tatbikatı sırasında kullanılan kiralık araçlarda kendilerine ait görüntülerin kaydedildiğini fark etti.
Norveç'in ekonomi gazetelerinden Dagens Næringsliv'in haberine göre, araçlarda en az ikisi Çinli otomobil markası Deepal'e ait modeller bulunuyordu.
Tatbikata katılan Teğmen Fredrik Blanck, askerlerin araçlarda kayıtlı videoları fark ettiğini belirterek, "Bu araçları kullandık ve bazı dikkatli askerler bir süre sonra araçlarda kayıtlı videolar bulunduğunu fark etti" dedi.
Blanck'in aktardığına göre görüntülerde araca kimlerin girip çıktığı, aracın nerelere gittiği, kimlerin araca alındığı ve aracın farklı noktalarda ne kadar süre kaldığı görülebiliyor.
Ayrıca, kapı ve geçitlerde kullanılan güvenlik kodlarının da kaydedildiği belirtildi.
Tatbikatın ardından kayıtlar araçlardan silindi. Ancak verilerin başka yerlerde de depolanıp depolanmadığı bilinmiyor.
Norveç Savunma Lojistik Organizasyonu, Haziran 2024-Mayıs 2028 dönemini kapsayan ülke çapında bir araç kiralama çerçeve anlaşmasını 2024 yılında imzaladı.
Dagens Næringsliv'in haberine göre, anlaşmanın azami değeri 350 milyon Norveç kronu (yaklaşık 37 milyon dolar) olarak belirlendi.
Anlaşmanın birincil tedarikçisi, Hertz Norveç'i işleten First Rent A Car Norway oldu. Şirketin sahiplik zinciri, Çin merkezli Zhejiang Geely Holding Group'a uzanıyor.
Modern araçlar GPS konumu, sürüş davranışları ve sensör verileri gibi çeşitli bilgileri toplayabiliyor. Norveç Savunma Malzemeleri Kurumu ise anlaşmada GPS, kameralar, sensörler, uzaktan erişim ve veri depolama konularında hangi şartların yer aldığına ilişkin bilgi vermedi.
Norveç Savunması basın biriminden Aleksander Engborg Hage, elektronik sistemler ve araçlarla bağlantılı sorunların farkında olduklarını belirtti. Hage, "Ancak belirli ülkelerin üreticilerine ait araçların kullanımına yönelik genel bir yasağımız yok." ifadelerini kullandı.
Norveç’teki gelişme, Türkiye’de kısa süre önce gündeme gelen benzer bir güvenlik tartışmasını da yeniden akıllara getirdi.
TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, 11 Ekim’de yaptığı açıklamada yabancı elektrikli araçların TEI, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN kampüslerine alınmadığını belirtmişti.
Akşit, bu araçlarda bulunan kamera ve sensörlerin çevrenin haritasını çıkarabildiğine, araçların yazılım ve kontrolünün ise kurumların elinde olmadığına dikkat çekmişti.
Bu açıklamanın ardından Norveç’te askeri tatbikatta kullanılan kiralık araçların askerlerin görüntülerini, hareket güzergâhlarını ve güvenlik kodlarını kaydettiğinin ortaya çıkması, bağlantılı araçların veri güvenliği açısından taşıdığı riskleri yeniden gündeme getirdi.
