Mekke İttifakı… İlk sınav Tahran’da

ORTADOĞU’da savaşın yeniden genişlemesi riski artarken Mekke İttifakı üyeleri Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan üst düzey isimler, dün Tahran’da İranlı yetkililerle bir araya geldi. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir ve Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman’ın ziyareti, üç ülkenin ağustosta imzaladığı ortak savunma anlaşmasının ilk büyük diplomatik sınavı olarak değerlendiriliyor.

Tahran ziyareti, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmandığı ve Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni bir askeri operasyon ihtimalini gündeme getirmesi ve Tahran’ın olası saldırılara daha sert karşılık vereceği yönündeki açıklamaları, çatışmaların yeniden başlaması endişesini artırdı. Ziyaretin diğer nedenleri ise Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının bölgesel savaşı Körfez’e yayma riski ile İsrail’in bölgedeki faaliyetlerinin yanı sıra Filistin ve Lübnan’a yönelik devam eden saldırıları. Böylece ittifak üyeleri, bir yandan ABD ile İran arasında yeni bir çatışmayı önlemeye çalışırken diğer yandan Riyad’ın güvenlik kaygılarını gidermeyi hedefliyor.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, heyetin Tahran ziyaretinin kriz tarafları arasındaki gerilimi azaltma çabalarının parçası olduğunu açıkladı. Riyad ayrıca Mekke İttifakı ülkelerinin bölgesel güvenlik ve istikrarın sağlanmasında merkezi rol oynadığını vurguladı.

HUSÄ°LERÄ°N SALDIRILARI

Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, Tahran görüşmelerinin önemli gündem maddelerinden birini oluşturuyor. İran’la bağlantılı Husiler, son haftalarda Suudi Arabistan’daki havaalanlarını, askeri tesisleri ve enerji altyapısını hedef alan saldırılar düzenlemişti. Saldırılar, Riyad yönetiminin güvenlik kaygılarını artırırken, İran ile Suudi Arabistan arasındaki gerilimin daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesi riskini de beraberinde getiriyor. Husilerin İran’la ilişkileri, Riyad ile Tahran arasındaki diplomatik temasları daha da hassas hale getiriyor.

PEZEŞKİYAN: TEHDİTLERE KARŞI BİRLEŞMELİYİZ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Mekke İttifakı temsilcileriyle yaptığı görüşmede, bölge ülkelerine işbirliğini artırma ve ortak tehditlere karşı birleşme çağrısında bulundu.

Pezeşkiyan, İran’ın anlaşmazlıkları çözmeye ve bölgesel işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu belirterek, “Bölge ülkeleri olarak bizi hedef alan tehditlere karşı birleşmeliyiz” dedi.  

Pezeşkiyan toplantıda, “Önemli ve etkili İslam ülkelerinin temsilcilerinin bu toplantıda bulunmasının, bölgesel birlik ve dayanışmanın daha da pekiştirilmesine katkı sağlayacağını umuyorum” ifadelerini kullandı. Pezeşkiyan saldırıların tekrarlanmasını önlemek için ülkelerin ortak bir tutum benimsemesi gerektiğini de ifade etti.

KRİZLERDEN ÇIKIŞ YOLU 4 ÜLKENİN İŞBİRLİĞİ İLE MÜMKÜN

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai toplantı sonrası yaptığı açıklamada Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistanlı üst düzey yetkililerle yapılan görüşmelerde yeni ve olumlu bir atmosfer oluştuğunu dile getirdi. Rızai, İran ile birlikte söz konusu ülkelerin bölgedeki krizlerden çıkış yolunun dört ülkenin işbirliği ile mümkün olacağına inandığını söyledi.

Öte yandan dörtlü toplantının sonuç bildirgesinde bölgede barış ve güvenlik konuları da dahil olmak üzere dört bölge ülkesi arasındaki işbirliğini güçlendirmek amacıyla görüşmelere devam etme konusunda mutabık kalındığı kaydedildi.

MISIR ORDUSU SUUDİ ARABİSTAN’A GİDİYOR

Mısır Temsilciler Meclisi, Suudi Arabistan’ın Husi saldırılarına karşı savunulması için Riyad’ın talep etmesi durumunda Mısır askerlerinin gönderilmesini onayladı. Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Mısır’ın Suudi Arabistan’a yönelik desteğinin savunma amaçlı olacağını, Yemen’de Husilere karşı saldırı düzenlemeyi kapsamayacağını vurguladı.

 Mısır, Mekke İttifakı’nın üyesi değil. Kahire, ittifaka katılma ihtimalini değerlendirdiğini daha önce açıklamıştı. Parlamento kararı, Mısır’ın ittifaka katılmasından bağımsız olarak, Suudi Arabistan’ın savunulmasına yönelik ikili işbirliğini güçlendirebilecek bir adım olarak görülüyor.

SADECE ASKERİ DEĞİL DİPLOMASİ DE ÖNDE

 Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, ağustosta imzaladıkları Mekke Ortak Savunma Anlaşması’yla güvenlik işbirliğini yeni bir çerçeveye oturttu. Mekke İttifakı’nın Tahran temasları, üç ülkenin yalnızca askeri caydırıcılığa değil, diplomatik girişimlere de ağırlık verdiğini gösteriyor. Tahran ziyareti, Mekke İttifakı’nın İran’a karşı kurulmuş bir blok olarak algılanmasının önüne geçme ve Tahran’ı bölgesel güvenlik düzenlemelerine dahil etme arayışı olarak değerlendiriliyor.

Toplantıda Mekke İttifakı temsilcileri olarak MİT Başkanı İbrahim Kalın, Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir ve Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman yer aldı.

Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.