Kiralık veya satılık konut arayan bazı vatandaşlardan, ev gösterilmeden önce 2 bin ila 5 bin lira arasında kapora ya da danışmanlık bedeli talep ediliyor. Uzmanlar ise Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında yer gösterme hizmetinin ayrıca ücretlendirilemeyeceğini belirtiyor.
Uygulamada müşterinin bütçesi, aradığı bölge, oda sayısı ve diğer beklentileri belirleniyor. Emlakçı daha sonra uygun ilanları araştırarak ev sahipleriyle iletişime geçiyor ve farklı konutlar için randevu oluşturuyor. Bazı paketlerin süresi bir aya kadar çıkabiliyor.
Talep edilen bedel yalnızca daire gösterimi gerekçesiyle alınmıyor. Müşteriye uygun konutların araştırılması ve belirli süre boyunca alternatiflerin sunulması da ücret talebinin gerekçeleri arasında gösteriliyor.
Kiralama veya satış gerçekleştiğinde başlangıçta alınan tutarın aracılık komisyonundan düşüldüğü belirtiliyor. Ancak müşteri gösterilen evleri beğenmez, başka bir konutu tercih eder veya aramaktan vazgeçerse ücretin iadesi konusunda anlaşmazlık yaşanabiliyor.
Emlak işletmeleri bu durumda harcanan zaman, personel ve yakıt giderlerini gerekçe gösterebiliyor. Tüketiciler ise herhangi bir konut kiralamadan veya satın almadan yaptıkları ödemenin karşılığını sorguluyor.
Tüketici Hukuku Uzmanı Avukat Ali Kaya, son dönemdeki şikayetlerle birlikte gündeme gelen peşin ücretlerin hukuki dayanağı bulunmadığını söyledi. Kaya, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 19'uncu maddesinin yer gösterme hizmeti karşılığında bedel alınmasına izin vermediğini vurguladı.
Bazı işletmelerin söz konusu bedelleri danışmanlık ücreti, randevu bedeli veya ciddiyet kaporası gibi farklı isimlerle talep ettiği aktarılıyor. Kaya, tüketicilerin kiralama veya satış işlemi resmiyet kazanmadan ödeme yapmaması gerektiğini belirtti.
Ödeme yapılmasına rağmen müşterinin konutu tutmaktan vazgeçmesi durumunda da emlakçının parayı alıkoyamayacağını ifade eden Kaya, uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu bildirdi.
İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa da mevcut düzenlemeye göre uygulamanın yasak olduğunu belirtti. Aşa, satış işlemlerinde alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı yüzde 2, kiralamalarda ise bir aylık kira bedeline KDV eklenerek hizmet bedeli alınabildiğini aktardı.
Emlak ofislerinin giderlerinin ve ilan platformlarına ödenen ücretlerin yüksek olduğunu belirten Aşa, özel danışmanlık hizmetlerinin ayrıca verilebildiğini ifade etti. Yer gösterme bedelinin suistimale açık olması nedeniyle yasaklandığını kaydeden Aşa, özel danışmanlık ile taşınmaz gösterme hizmetinin birbirinden ayrılarak somut kurallara bağlanması gerektiğini söyledi.
