İnşaat maliyetleri, kira, finansman ve eski yapıların bakım giderleri düşünüldüğünde dönüşümü ertelemenin de ekonomik bir faturası var. Proje geliştiricisi ve yüksek mimar Emrullah Yedikardeş, “Vatandaş ‘Bugün dönüşürsem ne öderim?’ diye hesaplıyor. Oysa ‘Bir yıl daha beklersem ne öderim?’ sorusunun da cevabını aramak gerekiyor” diyor.
Türkiye'nin özellikle deprem riski yüksek kentlerinde eski yapı stokunun yenilenmesi gündemdeki yerini korurken, kentsel dönüşümün önündeki en önemli sorunlardan biri maliyet olmaya devam ediyor. Artan yapım giderleri ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler, birçok apartmanda dönüşüm kararının ertelenmesine neden oluyor.
Ancak Emrullah Yedikardeş'e göre dönüşüm kararında yalnızca bugünkü maliyete bakmak eksik bir ekonomik hesap anlamına geliyor.
Yedikardeş, dönüşüm kararının ertelendiği süre boyunca inşaat maliyetlerinden kiraya, finansmandan eski binanın bakım giderlerine kadar birçok kalemin değişmeye devam ettiğine dikkat çekerek, gayrimenkulde artık “bekleme maliyetinin” de hesaba katılması gerektiğini söyledi.
Kentsel dönüşüm düşünen hak sahiplerinin genellikle yükleniciden gelen teklif üzerinden karar verdiğini belirten Yedikardeş, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Vatandaşın önüne doğal olarak bugünün rakamları geliyor ve ‘Bu dönüşüm bana kaça mal olacak?’ diye bakıyor. Bu doğru ama tek başına yeterli değil. İkinci bir hesap daha yapılmalı: ‘Bugün dönüşmezsem ve bir yıl daha beklersem maliyetim ne olacak?’ Çünkü inşaatta işçilikten malzemeye, finansmandan kiraya kadar maliyet unsurları hareket ediyor. Dönüşüm kararı ertelendiğinde bugünkü rakamın aynı yerde kalacağının garantisi yok.”
Yedikardeş'e göre özellikle uzun süre karar alamayan apartmanlarda bekleme süresi birkaç yılı bulduğunda maliyet farkı daha görünür hale gelebiliyor.
