Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, İstanbul ve Marmara için gündeme gelen 7,5 büyüklüğünde deprem söylemini değerlendirdi. Bektaş, M7 ve üzeri deprem ihtimalinin kesin bir gerçeklik değil, bilimsel bir modelin ortaya koyduğu varsayım olduğunu belirtti.
Sosyal medya hesabından Marmara depremine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bektaş, İstanbul'da M7,5 büyüklüğündeki bir depremin yakın olduğu yönündeki söylemleri ele aldı. Bilimsel modellerden çıkan sonuçların doğa kanunu gibi aktarılmaması gerektiğini ifade etti.
Bektaş, tarihsel deprem verileri ile fay mekanizmaları konusunda çeşitli belirsizliklerin bulunduğunu kaydetti. Tarihsel depremlerin büyüklüklerinin tahmine dayandığını, fayın kilitlenme durumunun ise varsayım içerdiğini belirtti.
Depremlerin tekrarlanma sürelerinde de büyük belirsizlikler bulunduğunu aktardı. Bu nedenle Marmara'daki deprem olasılığı değerlendirilirken farklı bilimsel senaryoların hesaba katılması gerektiğini ifade etti.
Bektaş'ın üzerinde durduğu başlıca belirsizlikler şöyle:
Tarihsel depremlerin büyüklüklerinin tahmine dayanması
Fayın kilitlenme durumunun varsayım içermesi
Depremlerin tekrarlanma sürelerindeki büyük belirsizlikler
Marmara Fayı'nın tek parça halinde kırılacağı senaryosunun yanında farklı modellerin de incelenmesi gerektiğini kaydeden Bektaş, özellikle derin sürünme ve parçalı kırılma ihtimallerine işaret etti.
Bu olasılıkların da diğer deprem senaryolarıyla aynı ciddiyetle sınanması gerektiğini belirtti. İstanbul'un deprem tehlikesinin bulunduğunu vurgulayan Bektaş, belirsizliklerin kamuoyuna doğru aktarılması gerektiğini ifade etti.
“Derin sürünme ve parçalı kırılma olasılıkları da aynı ciddiyetle sınanmadan “M7,5 kapıda” demek, bilimsel belirsizliği kamuoyuna doğru aktarmak değildir. Gerçek şu ki İstanbul'un bir deprem tehlikesi vardır; ancak, bilim korku değil, veri üretmeli.”
Bektaş'ın değerlendirmesine göre M7+ deprem olasılığı, kesinleşmiş bir sonuç olarak değil, kullanılan bilimsel modelin ortaya koyduğu bir olasılık olarak ele alınmalı. Marmara'daki fay davranışı değerlendirilirken alternatif kırılma modellerinin de incelenmesi gerekiyor.
