Fon soruşturmalarında bazı şirketlerin adının geçmesi, konut almak isteyen vatandaşların bir bölümünü beklemeye yöneltti. Bazı kişiler mevcut sözleşmelerini iptal etmeye başlarken hukukçular; şirketin mali yapısı, sözleşme şartları, teslim süresi ve cayma hükümlerinin işlem öncesinde incelenmesini önerdi.
Gayrimenkul hukukçusu Murat Tezcan, ön ödemeli konut satışı ile tasarruf finansmanı sözleşmelerinin farklı hukuki yapılar taşıdığını bildirdi. İlk modelde henüz tamamlanmamış bir konut satın alınırken, tasarruf finansmanında ileride konut alımında kullanılacak finansman için sözleşme yapılıyor.
Bu ayrım, şirketlerin yükümlülükleri ile vatandaşların sahip olduğu hakları ve başvurabilecekleri hukuki yolları da değiştiriyor.
Projeden konut alınırken arsanın mülkiyetinin, tapudaki ipotek ve hacizlerin, yapı ruhsatının ve sözleşmenin şeklinin kontrol edilmesi gerekiyor. Ön ödemeli konut satışında ruhsat alınmadan sözleşme yapılamıyor.
Satış vaadinin de noterde düzenlenmesi gerekiyor. Ancak noter sözleşmesinin bulunması, inşaatın tamamlanacağını tek başına garanti etmiyor. Tezcan, taksit tutarından önce alıcının sahip olduğu hukuki güvencelerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Tasarruf finansmanı sözleşmesinin imzalanmasını izleyen 14 gün içinde cayma hakkının kullanılması halinde, organizasyon ücreti dahil bütün ödemelerin iade edilmesi gerekiyor.
Bu sürenin ardından tasarruf döneminde kullanılan olağan fesih hakkı aynı sonucu doğurmuyor. Organizasyon ücreti kural olarak iade kapsamının dışında kalıyor.
Tezcan, soruşturmalar nedeniyle sektörün tamamının aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini belirtirken şirketin tanınırlığının da hukuki güvence olarak görülmemesi gerektiğini aktardı. Sözleşmenin ödeme yapılmadan önce hukuki açıdan incelenmesini önerdi.
Ödeme vadesi ile konutun teslim süresi birbirinden farklı değerlendiriliyor. Vatandaşın 10 yıl boyunca taksit ödeyecek olması, konutun aynı süre sonunda teslim edileceği anlamına gelmiyor.
Ön ödemeli satışlarda teslim süresi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 48 ayı aşamıyor.
Tasarruf finansman şirketlerinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) izninin de kontrol edilmesi gerekiyor. Tezcan, BDDK denetiminin yatırılan paranın devlet tarafından garanti edildiği anlamına gelmediğini bildirdi.
Tasarruf finansmanında yatırılan tutarlar banka mevduatı statüsünde bulunmuyor. Bu nedenle banka mevduatlarında olduğu gibi sigorta kapsamında değerlendirilmiyor.
Hukukçu Çağla Gül Bulut, mağduriyet yaşanması halinde dolandırıcılık suçundan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülebildiğini belirtti. Suçun örgütlü şekilde işlenmesi halinde cezanın daha da artabileceğini ifade etti.
Sözleşmelerin, ödeme dekontlarının, teslim tarihinin, ödeme planlarının, reklam ve tanıtım materyallerinin ve şirketle yapılan yazışmaların saklanması gerekiyor.
Taahhütlerin yerine getirilmemesi veya vazgeçme sürecinde uyuşmazlık yaşanması halinde ceza soruşturmasına başvurulabileceği bildirildi.
