VAKALAR ŞİMDİDEN ARTMAYA BAŞLADI
Sonbaharın gelmesi ve okulların açılmasıyla birlikte polikliniklerde grip veya solunum yolu enfeksiyonu vakaları şimdiden artmaya başladığını ifade eden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Songül Özer, “Özellikle bulantı, boğaz ağrısı, yüksek ateş, halsizlik, eklem ağrıları ve öksürük, bazen de balgam çıkarma şikayetleri fazlalaşmaya başladı” dedi.
Özer, bu seneki grip virüsü ve grip aşısı hakkında en çok merak edilen 8 soruya yanıt verdi.
1- Bu sezon yaptıracağımız grip aşısı Covid-19 veya RSV gibi diğer solunum yolu virüslerine karşı da bir koruma sağlıyor mu?
Bu yıl veya başka bir yıl fark etmez; grip aşısı diye bilinen İnfluenza aşısı, sadece İnfluenza virüsüne karşı koruma sağlar. RSV ve diğer solunum yolu patojenlerinin bazıları için kullanıma sunulmuş farklı aşılar mevcuttur.
2- Bu yıl Dünya Sağlık Örgütü tarafından güncellenen aşı içeriğinde öne çıkan virüs suşları nelerdir?
2026-2027 sezonunda uygulanacak olan İnfluenza aşısında hem H3N2 hem de H1N1 suşları bulunuyor. Ama her yıl uygulamaya sunulacak olan grip aşısının içeriği belirlenirken, bir önceki yıl içinde en sık görülen ve en ağır hastalık tablosuna neden olan virüs suşlarına ağırlık veriliyor. Bu yıl uygulanacak olan aşıda bu nedenle H3N2 alt grupları daha fazla yer alıyor.
3- Grip aşısı en erken kaç aylık bebeklere yapılabilir? Özellikle kreş ve okula giden çocuklara bu aşıyı öneriyor musunuz?
Grip aşısının 6 aylıktan büyük herkese yapılmasını öneriyoruz. Özellikle kalabalık yerlerde yaşayanlar, kreş ve yatılı okul çocukları, öğretmenler, askeri personel, 65 yaşın üzerinde olanlar, astım, diyabet, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği gibi altta yatan kronik hastalığı olanlar özellikle aşılanmalıdır. Tüm yaş gruplarında genellikle tek doz uygulanması yeterlidir. Bazı özel durumlarda ve bağışıklık yetersizliklerinde belli aralıklarla birden fazla doz yapılması gerekebilir. 6 aydan küçük bebeklere ve hamileliğin ilk 3 ayında olanlara, zorunlu olmadıkça yapılmaması önerilir.
4- SGK hangi yaş veya kronik hastalık grubundaki vatandaşlar için aşıyı ücretsiz karşılıyor?
Kalp hastalığı, KOAH, akciğer hastalıkları, kardiyovasküler hastalıklar, böbrek yetmezliği gibi altta yatan hastalığı olanlar, 65 yaş üzerinde olanlar, bakım evlerinde/huzur evlerinde yaşayanlar ve ilk üç aydan sonraki gebelerde belirli koşullarda SGK bu aşıyı ödüyor. Grip aşısını ücretsiz yaptırıp yaptıramayacağınızı ise e-Nabız sisteminden ‘İnfluenza (Grip) Risk Durumu’ bölümünden öğrenebilirsiniz.
5- Grip aşısı olmak için en ideal zaman dilimi nedir?
Grip aşısı olmak için, bir önceki yılın ağırlıklı olarak görülen suşlarını kapsayan yeni içerikli aşının kullanıma sunulması beklenmelidir. Yani ekim-kasım ayları aşı olmak için ideal zamanlardır. Ama salgın mevcutsa veya salgın şüphesi olan yerlere seyahat yapılacaksa bu dönem dışında da aşılama uygulanabilir.
6- Aşı yapıldıktan ne kadar süre sonra koruyuculuk başlar ve bu koruma kaç ay sürer?
Grip aşısı uygulandıktan sonra yaklaşık 2-3 hafta içinde koruyuculuk başlar ve artarak devam eder. Aşının yaklaşık 6-8 ay süren koruyuculuğu vardır. Grip aşısı ile zatürre aşısı aynı gün, farklı enjektörlerle, vücudun farklı yerlerine, kas içine uygulanabilir.
7- Aşının en sık görülen yan etkileri nelerdir? Halk arasında yaygın olan 'Aşı oldum ama yine de hasta oldum' veya 'Aşı beni grip yaptı' algısının tıbbi açıklaması nedir?
Grip aşısının en bilinen yan etkileri aşı yapılan bölgede oluşan kızarıklık, ağrı, şişlik, hassasiyet, tüm vücutta hissedilebilen halsizlik, kırgınlık, baş ağrısı olarak saptanmıştır. Bu belirtiler aşı yapıldıktan 5-6 saat sonra başlar, kısa sürelidir ve azalarak kaybolur. Aşı yapıldıktan hemen sonra başlayan, yaygın kızarıklık ve alerjik belirtilerin görülmesi oldukça nadirdir ve şiddetli alerjisi olan kişilerde ve yumurta alerjisi olan kişilerde görülebilir.
Grip aşısının koruyuculuğu yaklaşık %60-65 civarındadır. Aşının içeriğinde olmayan suşlarla veya koruyuculuk başlamadan önce grip virüsüne maruz kalınırsa elbette grip olmak mümkündür. Aşının içinde canlı virüs olmadığı için, aşı olan kişilerde aşıya bağlı grip oluşması mümkün değildir.
8- Eczanelerde satılan inaktif (ölü) aşıların dışında yumurta alerjisi olanlar veya bağışıklığı baskılanmış bireyler için özel bir aşı prosedürü var mıdır?
Bazı ülkelerde yumurta içermeyen aşılar üretilmiştir ama bu aşının alerji potansiyeli düşüktür; çok şiddetli yumurta alerjisi olan kişiler dışında hafif ve/veya orta dereceli alerjisi olanlara kontrollü olarak uygulanabilir.
