ABD ara seçimlerinde Demokratlar’ın Kongre zaferi ekonomi politikalarının seyrini şekillendirecek

“17. Boğaziçi Zirvesi Açılış Programı

Resmi sonuçlar henüz açıklanmasa da sayılan oylar, Demokratlar'ın Kongre'nin her iki kanadında da Cumhuriyetçiler'den daha fazla sandalye kazandığını ortaya koyuyor.

Cumhuriyetçiler'in çoğunluğu kaybetmesi, gümrük vergileri, İran'a yönelik saldırılar sonrasında yükselen enerji maliyetleri ve artan bütçe açıklarına yol açan politikalar gibi konulara yönelik seçmen tepkisinin bir yansıması olarak görülüyor.

Seçimi kazanan Kongre üyeleri 3 Ocak 2027'de göreve başlayana kadar çoğunluğun Cumhuriyetçiler'in elinde kalacak olması, Trump yönetiminin bazı yasama girişimlerini bu süreçte hızla hayata geçirebileceği şeklinde değerlendiriliyor.

Uzmanlar, Demokratlar'ın Kongre'nin kontrolünü ele geçirmesinin Trump'ın başkanlık yetkilerini ortadan kaldırmasa da Beyaz Saray'ın bütçe, vergi ve ticaret düzenlemelerinde daha güçlü bir yasama denetimiyle karşılaşmasına yol açabileceğini belirtiyor.

Demokratlar'ın kontrolündeki Kongre'den geçecek bir yasanın yürürlüğe girebilmesi için yasa yapıcıların başkanlık vetosunu aşacak yeterli çoğunluğu sağlayamaması halinde başkanın imzası gerekiyor.

Daha önce Cumhuriyetçiler'in ara seçimleri kazanamaması halinde "her şeyi veto" edeceğini söylese de Trump'ın seçim gecesi Demokratlar ile pek çok konuda birlikte çalışacağını belirterek, uzlaşmacı bir tavır sergilediği görülüyor.

ABD'de enflasyonist baskıların yoğunlaştığı bir dönemde, 2 trilyon dolara dayanan bütçe açığı ve borç limiti konusunun yeni Kongre'nin önündeki en büyük sınavlar arasında yer alabileceği aktarılıyor.

Demokratlar'ın Başkan Trump'ın gümrük tarifelerini durdurmak ve İran ile savaşı sona erdirmek için yasama adımları atması bekleniyor.

Temsilciler Meclisi'nde Demokratlar'ın çoğunluğu sağlamasıyla ülkenin yeni Temsilciler Meclisi Başkanı olarak görev yapacak Hakeem Jeffries'in açıklamaları da partinin yeni dönemdeki yol haritasına ışık tutuyor.

Jeffries, seçimlerin ardından düzenlediği basın toplantısında, Medicaid kesintilerinin iptal edilmesi ve Uygun Fiyatlı Sağlık Hizmetleri Yasası (Affordable Care Act) vergi indirimlerinin uzatılması gerektiğini belirterek, "Ülke genelinde benzin fiyatlarının fırlamasına neden olan bu pervasız ve maliyetli keyfi savaşı bitirmeliyiz ve sıradan Amerikalılara yılda binlerce dolar ek maliyet yükleyen Trump'ın tarifelerini durdurmalıyız." ifadelerini kullandı.

Yeni Kongre döneminde yönetim ile Demokratlar arasındaki en çetin müzakere alanlarından birinin federal bütçe ve harcama öncelikleri olabileceği tahmin ediliyor.

Geçici bütçenin süresi 11 Aralık'ta dolmadan önce Kongre'nin federal hükümeti 2027 mali yılında finanse edecek bütçe üzerinde anlaşması gerekiyor.

Bu tarihe kadar Senato ve Temsilciler Meclisi'nin kontrolü Cumhuriyetçiler'de olsa da müzakerelerin gelecek yıla sarkmasının, Kongre'deki değişen dengeler nedeniyle görüşmeleri çıkmaza sokabileceği değerlendiriliyor.

Demokratlar'ın Kongre'de sayıca üstünlüğü, Trump yönetiminin savunma harcamaları ve ek kesintilere ilişkin taleplerini uzlaşma sağlamadan geçirmesinin oldukça zorlaşabileceği anlamına geliyor.

Sağlık hizmetleri ve sosyal programlara daha fazla kaynak ayırmak isteyen Demokratlar ile Beyaz Saray arasındaki olası uyuşmazlıkların, siyasi tıkanıklığa yol açabileceği öngörülüyor.

Bütçe tasarılarında anlaşma sağlanamaması halinde, federal hükümetin kapanma olasılığının artacağı, bunun da piyasalarda güven kaybına neden olabileceği değerlendiriliyor.

ABD'nin 2 Kasım itibarıyla 40,5 trilyon dolar seviyesindeki borcunun, 41,1 trilyon dolarlık mevcut borç limitine yakın seyretmesi dikkati çekiyor.

Hükümet harcamaları etrafındaki siyasi çekişmelerin borç limiti müzakerelerine de yansıyabileceği tahmin ediliyor.

Tarafların taviz vermemesinin, özellikle 2027'de yeniden gündeme gelmesi beklenen borç limiti müzakerelerini çıkmaza sürükleme ihtimali bulunuyor.

Borç limiti konusundaki uzlaşmazlıkların ABD'nin kredi notu üzerinde yeni bir aşağı yönlü baskı yaratabileceği ve Hazine tahvili faizlerinde dalgalanmalara neden olabileceği uyarısı yapılıyor.

Demokratlar'ın önceliklerinden birinin, enflasyonist baskıları hafifletmek amacıyla mevcut korumacı ticaret politikalarını gözden geçirmek olabileceği belirtiliyor.

Temsilciler Meclisi liderlerinin planları arasında yer alan gümrük vergilerini sınırlandırma veya sonlandırma girişiminin, Kongre'nin ana gündem maddelerinden biri haline gelebileceği tahmin ediliyor.

Gümrük vergilerinin hafifletilmesinin, hem ABD'nin müttefikleriyle ticaret ilişkilerini normalleştirme potansiyeli taşıdığı hem de küresel tedarik zincirlerine bağımlı Amerikan şirketlerinin üretim maliyetlerini düşürerek tüketicinin harcama gücünü rahatlatabileceği öngörülüyor.

Amerikalıların bütçesini zorlayan artan enerji maliyetleri, ara seçim sonuçlarını belirleyen en önemli faktörlerin başında geliyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve enerji arzına yönelik endişeler, petrol fiyatlarını yüksek tutmaya devam ediyor.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD genelinde benzinin ortalama galon fiyatı 4 doların, dizel fiyatı ise 6 doların üzerinde seyrediyor. Ülkede benzinin galon fiyatında yüzde 35'i, dizelde ise yüzde 69'u aşan yıllık artış, tüketiciler üzerindeki maliyet baskısını ağırlaştırıyor.

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin arkasındaki temel jeopolitik nedenler arasında gösterilen İran ile savaşın, Kongre'nin müdahil olmak isteyebileceği başlıklar arasında yer aldığı belirtiliyor.

Analistler, Demokratlar'ın Kongre'nin bütçe onay yetkisini kullanarak savunma harcamaları üzerinden dış politikada gerilimi azaltmaya çalışabileceğini ifade ediyor.

Bu olası hamlenin enerji tedarik yollarındaki jeopolitik riskleri azaltabileceği, bunun da petrol fiyatlarına yansıyarak enflasyonist baskıları hafifletebileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Ancak Demokratlar'ın, başkanın savaş yetkilerini dizginlemeye yönelik olası girişimlerinin Beyaz Saray'ın vetosuyla karşılaşma riski bulunuyor.

ABD'li teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarındaki hızlı büyüme, Kongre'nin yeni düzeninde izlenmesi gereken bir diğer alan olarak öne çıkıyor.

Demokratlar'ın Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu elde etmesinin, yapay zeka şirketleri ve büyük teknoloji firmaları için daha sıkı bir denetim döneminin habercisi olabileceği belirtiliyor.

Kongre'nin inceleme yetkilerini kullanarak, yapay zeka modelleri için yeni güvenlik standartları getirebileceği ve veri merkezlerinin enerji tüketimine yönelik çevresel incelemeleri artırabileceği öngörülüyor.

Yerel yönetimler düzeyindeki olası inşaat kısıtlamaları ve şebeke kurallarıyla birleşebilecek bu Kongre eğiliminin, teknoloji hisselerinde kısa vadeli dalgalanmalara yol açabileceği tahmin ediliyor.

Data Center Watch verilerine göre, 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam değeri 68 milyar doları bulan en az 45 veri merkezi projesinin yerel muhalefet nedeniyle aksaklıklar yaşadığı kaydediliyor.

Veri merkezi yatırımlarının en yoğun olduğu eyaletler arasında öne çıkan Teksas ve Georgia'da Demokrat valilerin seçimi kazanması da büyük önem taşıyor. Özellikle Teksas'ta seçimi kazanan Demokrat Vali Gina Hinojosa'nın, teknoloji devlerine sağlanan 20 yıllık vergi muafiyetlerini eleştirerek yasal güvenceler sağlanana kadar yeni veri merkezine yönelik moratoryum (durdurma) getirme vaadi, eyalet düzeyindeki politikaların izin süreçlerini ve inşaat koşullarını doğrudan etkileyebileceği beklentisini güçlendiriyor.

Demokratların ara seçim zaferinin ardından denetim ve düzenlemelerin sıkılaştırılacağına dair endişelerin, yapay zeka ve veri merkezi hisseleri üzerindeki baskıyı artırdığı görülüyor.

Aynı zamanda Demokratlar'ın, kripto para ve dijital varlık endüstrilerine yönelik daha kapsamlı regülasyonlar getirmeyi tartışabileceği, bu durumun sektör yatırımcıları açısından yeni bir belirsizlik süreci başlatabileceği belirtiliyor.

Ayrıca, Başkan Trump ve ailesinin kripto para endüstrisiyle olan bağlarının da Kongre'deki Demokratlar tarafından mercek altına alınacağına işaret ediliyor.

Senato'da çoğunluğun Demokratlar'a geçmesinin, ABD Merkez Bankasını (Fed) siyasi tartışmalardan koruyarak para politikasının bağımsızlığı açısından önemli bir denge unsuru olabileceği öngörülüyor.

Faiz oranları konusunda zaman zaman Trump yönetiminin baskılarına maruz kalan Fed'in kurumsal yapısının, Senato'nun atamaları onaylama yetkisi sayesinde güvence altına alınabileceği belirtiliyor.

Özellikle Fed Yönetim Kurulu Üyesi Jerome Powell'ın görev süresinin dolacağı Ocak 2028'de, yerine atanacak ismin onay sürecinde Demokratlar'ın kontrolündeki Senato'nun kritik bir rol oynaması bekleniyor.

Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.