Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ödünç verilen paranın WhatsApp mesajlarıyla geri istenmesine ilişkin uyuşmazlıkta Bölge Adliye Mahkemesinin kararını bozdu. Banka üzerinden arkadaşına borç veren kişinin başlattığı icra takibinde, mesajla yapılan ödeme talebinin ve 6 haftalık sürenin hukuki etkisi değerlendirildi.
Yüksek Mahkeme, geri ödeme tarihi belirlenmeyen borçlarda ilk istemin esas alınması gerektiğini bildirdi. Tarafların kabul ettiği WhatsApp yazışmalarının, borcun geri istendiğini kanıtlayabileceği belirtildi.
Kararda, alacaklının takip başlatmadan önce ödeme talebinde bulunmasının ve bu talepten itibaren altı haftanın geçmesinin gerektiği vurgulandı.
Uyuşmazlık, bir kişinin arkadaşına farklı zamanlarda banka aracılığıyla para göndermesiyle başladı. Alacaklı, gönderdiği paraların ödünç olduğunu belirterek geri ödenmesini istedi.
WhatsApp üzerinden ödeme talebinde bulunan alacaklı, daha sonra İcra Müdürlüğüne başvurarak hukuki süreç başlattı. Borçlu ise icra takibine itiraz ederek kendisine yöneltilen alacak iddiasını kabul etmedi.
Davalı, yaklaşık 900 bin TL tutarında parayı daha önce davacıya elden borç verdiğini savundu. Banka aracılığıyla kendisine gönderilen tutarların da bu borcun geri ödemesi olduğunu ileri sürdü.
Borçlu ayrıca takip öncesinde kendisine süre tanınmadığını öne sürdü. Bu nedenle alacağın henüz muaccel olmadığını, yani ödeme zamanının gelmediğini iddia etti.
Uyuşmazlığı inceleyen Asliye Hukuk Mahkemesi, tarafların mesajlaşmalarını ve para transferlerine ilişkin belgeleri değerlendirdi.
Mahkeme, davacının gönderdiği paraların davalının maddi açıdan zor durumda bulunması nedeniyle ödünç verildiği kanaatine ulaştı. Sonraki WhatsApp yazışmalarında paranın geri istendiğini de tespit etti.
Asliye Hukuk Mahkemesi, davayı kısmen kabul ederek icra takibinin devamına hükmetti. Davalı aleyhine ayrıca yüzde 20 icra inkâr tazminatı ödenmesine karar verdi.
Ancak dosya istinaf incelemesine taşındı. Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinden farklı bir değerlendirmede bulundu.
İstinaf mahkemesi, icra takibinden önce gerekli ihtar veya bildirimin yapılmadığı sonucuna ulaştı. Borcun, ödeme emrinin tebliğinden itibaren altı hafta geçtikten sonra muaccel olacağını kabul etti.
Bu gerekçeyle davayı hukuki yarar yokluğundan reddetti. Alacaklının avukatı ise kararı temyiz ederek dosyayı Yargıtaya taşıdı.
Temyiz incelemesini gerçekleştiren Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tarafların mesajlarını banka transferlerine ilişkin belgelerle birlikte ele aldı.
Özellikle elden borç açıklamalı EFT dekontları ve WhatsApp konuşmaları üzerinde duruldu. Bu belgelerin, gönderilen paranın ödünç niteliğinin belirlenmesinde etkili olduğu kaydedildi.
Yargıtay, davacının paraları ödünç olarak verdiğini ispatladığını kabul etti. Mesajlaşmaların da alacaklının parayı geri istediğini ortaya koyduğu belirtildi.
Dosyada ödeme talebi ve icra takibine ilişkin tarihler şöyle yer aldı:
WhatsApp üzerinden ilk geri ödeme talebi
Geri ödeme bakımından esas alınan süre
Yüksek Mahkeme, 8 Ekim 2021 tarihli ilk ödeme talebi ile 28 Eylül 2022 tarihli icra takibi arasında gerekli sürenin geçtiğini belirledi.
Böylece Bölge Adliye Mahkemesinin takip öncesinde gerekli bildirimin yapılmadığı yönündeki değerlendirmesi yerinde bulunmadı.
Yargıtay kararında, tarafların geri ödeme günü veya bildirim süresi belirlemediği ödünç ilişkilerine ilişkin kurala yer verildi.
Bu tür borçlarda, ödünç alan kişinin ilk geri ödeme talebinden itibaren altı hafta geçmeden parayı iade etmekle yükümlü olmadığı açıklandı.
Dolayısıyla ödeme tarihi belirlenmemiş bir borç için alacaklının önce geri ödeme isteminde bulunması gerekiyor. İcra takibine geçilebilmesi bakımından da ilk talepten sonraki altı haftalık sürenin dolması esas alınıyor.
Kararda, geri ödeme talebinin mutlaka ayrı bir yazılı ihtarnameyle yapılması gerektiği kabul edilmedi. Tarafların kabul ettiği mesajlaşmaların da bu talebin ispatında kullanılabileceği ortaya konuldu.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ilk ödeme talebinin icra takibinden önce gerçekleştiğini ve gerekli sürenin tamamlandığını tespit etti.
Bölge Adliye Mahkemesinin eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle davayı reddettiği sonucuna varıldı. Bunun üzerine istinaf mahkemesinin kararı davacı yararına bozuldu.
Yargıtay, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarını reddetti. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazları da kabul edilmedi.
Kararla birlikte, geri ödeme zamanı kararlaştırılmamış ödünç borçlarında WhatsApp üzerinden yapılan taleplerin hukuki değerlendirilmesine açıklık getirildi.
Taraflarca kabul edilen WhatsApp yazışmaları, borcun geri istendiğinin ispatında kullanılabilecek. Ancak geri ödeme tarihi belirlenmemiş borçlarda, ilk istemden itibaren altı haftalık sürenin dolması şartı uygulanacak.