Türkiye'nin mal ve hizmet ihracatı, 409,1 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Cumhuriyet'in 103. yılı dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye'nin dış ticarette son yıllarda önemli bir dönüşüm yaşadığını belirterek üretim, teknoloji ve ihracat kapasitesindeki gelişmelere dikkat çekti.
Bolat, "Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatımızın, hizmet ihracatına ilişkin tahminimizle birlikte 409,1 milyar dolarla Cumhuriyet tarihimizin en yüksek seviyesine ulaştığını hesaplıyoruz." ifadesini kullandı.
MAL İHRACATINDA 283,7 MİLYAR DOLARLIK REKOR
Türkiye'nin ihracat yapısının yıllar içinde önemli ölçüde değiştiğini belirten Bolat, 1923'te ağırlıklı olarak tarım ürünlerinden oluşan ihracatın bugün otomotivden beyaz eşyaya, savunma sanayisinden yazılıma kadar geniş bir alana yayıldığını kaydetti.
Bolat'ın paylaştığı verilere göre, 1923'te 50 milyon dolar olan mal ihracatı, 1980'de 2,9 milyar dolara, 2002'de ise 36,1 milyar dolara yükseldi. Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatı 283,7 milyar dolara ulaşarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesini gördü.
Türkiye'nin dünya mal ihracatından aldığı pay da arttı. 1980-2000 döneminde ortalama yüzde 0,38 seviyesinde bulunan pay, 2002'de yüzde 0,55'e, 2025'te ise yüzde 1,04'e yükseldi.
İHRACAT 223 ÜLKE VE GÜMRÜK BÖLGESİNE ULAŞTI
Türkiye'nin ihracat pazarlarının ve ürün çeşitliliğinin genişlediğini belirten Bolat, Cumhuriyet'in ilk yıllarında 24 ülkeye ve 30 fasılda yapılan ihracatın, bu yılın ocak-eylül döneminde 223 ülke ve gümrük bölgesine, tüm fasıllara ve yaklaşık 13 bin farklı ürüne yayıldığını bildirdi.
Bolat'ın açıklamasına göre, 2025 yılında 51 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirildi. Aynı yıl 33 ilin yıllık ihracatı 1 milyar doları aşarken, ihracatçı firma sayısı 167 bin 779'a ulaştı. İhracatı 1 milyar doları aşan fasıl sayısı ise 53 oldu.
Türkiye'nin günlük ihracat kapasitesindeki artışa da dikkat çeken Bolat, 1973'te bir yılda gerçekleştirilebilen 1 milyar dolarlık ihracatın 1987'de bir ayda, 2013'ten itibaren ise bir günde yapılabilir hale geldiğini belirtti. Bolat, günlük ihracatın zaman zaman 2 milyar doları aştığını ifade etti.
AVRUPA BİRLİĞİ'NE İHRACAT 118,7 MİLYAR DOLARA ÇIKTI
Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ihracatı da yıllar içinde önemli ölçüde arttı. Bolat, 1996'da 11,3 milyar dolar olan AB ülkelerine ihracatın, Gümrük Birliği'nin sağladığı ivmeyle eylül itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 118,7 milyar dolara yükseldiğini bildirdi.
AB-27'nin toplam ithalatı içindeki Türkiye'nin payı, 2002'de yüzde 2,2 seviyesindeyken 2025'te tüm zamanların en yüksek seviyesi olan yüzde 4,1'e ulaştı.
Türkiye'nin sanayi ürünleri ihracatındaki dönüşümüne de değinen Bolat, 1969'da toplam ihracat içindeki payı yüzde 21,2 olan sanayi ürünlerinin oranının 2025 itibarıyla yüzde 94,3'e yükseldiğini aktardı.
YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERİN PAYI ARTIYOR
Türkiye'nin üretim ve ihracat yapısında teknolojinin ağırlığının arttığını belirten Bolat, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam imalat sanayi ihracatı içindeki payının 2002'de yüzde 30,4 olduğunu hatırlattı.
Bu oranın 2025'te yüzde 43,5'e, 2026 yılı eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak ise yüzde 44,1'e yükseldiğini bildiren Bolat, son 24 yılda bu alandaki artışın devam ettiğini kaydetti.
Bolat, Türkiye'nin küresel ticaretteki konumuna ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Bugün Türkiye, üretimden ihracata, teknolojiden lojistiğe kadar tüm zinciriyle küresel ticaretin güvenilir aktörlerinden biri haline gelmiştir."
TÜRKİYE DÜNYANIN 16. BÜYÜK EKONOMİSİ OLDU
Türkiye ekonomisinin büyüme performansına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, 1980-2002 döneminde dünya ekonomisinin yüzde 3,1 büyüdüğünü, Türkiye ekonomisinin ise aynı dönemde yüzde 3,9 büyüme kaydettiğini belirtti.
2003-2025 döneminde dünya ekonomisinin büyüme hızı yüzde 3,6 olurken Türkiye ekonomisinin, önceki döneme göre 1,5 puan ve dünya ortalamasına göre 1,9 puan daha hızlı büyüdüğünü ifade etti.
Bolat'ın verdiği bilgilere göre Türkiye, nominal milli gelir bakımından 2002'de dünyanın 21'inci büyük ekonomisiyken 2025'te 16'ncı sıraya yükseldi. Satın alma gücü paritesine göre hesaplanan milli gelir bakımından ise 2002'de 16'ncı sırada bulunan Türkiye, 2025'te 11'inci sıraya çıktı.
"DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ KONUMUMUZU PEKİŞTİRECEĞİZ"
Türkiye'nin ekonomik dönüşümünde üretim gücü, girişimcilik ve ihracatçı vizyonunun belirleyici olduğunu kaydeden Bolat, esnaf ve sanatkarların da mikro ihracat imkanları sayesinde ürünlerini uluslararası pazarlara ulaştırdığını belirtti.
Bolat, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Mikro ihracat imkanları ve sağlanan kolaylıklar sayesinde geleneksel zanaat ve üretim kültürü sınırları aşmaktadır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda, üretimden ihracata, teknolojiden markalaşmaya uzanan bu güçlü yapıyı daha da geliştirmeye, dünya ekonomisindeki etkin ve belirleyici konumumuzu pekiştirmeye kararlılıkla devam edeceğiz."
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin