Yaz sezonu bitti, peki sezon nasıl geçti? 2027’den beklenti ne? Turizmci Murat Akbal, sezonun değerlendirmesini şöyle yapıyor:
“ Dünya turizmi yavaşladı ama Akdeniz'deki rakipler büyümeye devam ediyor. 2026 turizm sezonu Türkiye için zor bir zeminde açıldı. Bölgede tırmanan gerginlikler ve Orta Doğu'daki çatışma, yılın ilk yarısında bölgeye giden uluslararası turist sayısını yüzde 22 düşürdü. Petrol fiyatı şubat sonundaki 67 dolardan nisan başında 113 dolara çıktı, bu da uçak biletlerine ve seyahat maliyetlerine doğrudan yansıdı. Birleşmiş Milletler Turizm Örgütü, yıl başında yüzde 3-4 olarak açıkladığı 2026 büyüme tahminini eylülde yüzde 1-2'ye indirdi. İlk altı ayda dünya genelinde yaklaşık 690 milyon kişi seyahat etti; artış yalnızca yüzde 0,4.
* Bu tablo içinde Avrupa ayakta kaldı. Kıta yılın ilk yarısında yüzde 3 büyüdü, Güney ve Akdeniz Avrupası ise yüzde 4. Yani misafir Akdeniz'den vazgeçmedi. Tercihini değiştirdi.
* Türkiye'nin rakamları bu değişimi açıkça gösteriyor. ocak-ağustos döneminde ülkeye 34,8 milyon yabancı ziyaretçi geldi, geçen yılın yüzde 1,84 gerisinde. Ağustostaki 6,96 milyonluk rakam, yıllıklandırılmış bazda son iki yılın en düşük seviyesine işaret ediyor. TÜİK'e göre yılın ilk yarısında turizm geliri 25,7 milyar dolarda kaldı ve geçen yılın hemen altına geriledi. İkinci çeyrekte gelir yüzde 2,6, ziyaretçi sayısı yüzde 5,1 azaldı.
* Aynı dönemde İspanya ocak-temmuzda 58,1 milyon turist ağırladı, sayı yüzde 4,6, turist harcaması yüzde 7,8 artarak 82 milyar euroyla rekor kırdı. Yunanistan'ın turizm geliri ilk yedi ayda yüzde 12 büyüyerek 13,5 milyar euroya ulaştı. Mısır ise yılın ilk yarısında yaklaşık 9 milyon turistle yüzde 4 büyüdü. Euro ile dolar arasındaki kur farkı yüzdeleri birebir kıyaslamayı zorlaştırıyor, ama yön tartışmasız: rakipler büyüyor, Türkiye duraklıyor.
* Türkiye temmuzda İngiliz ziyaretçilerin yüzde 10'dan fazlasını kaybederken, aynı ay Yunanistan'a giden İngiliz sayısı yüzde 16 arttı ve bu pazardan elde edilen gelir yüzde 49,5 yükseldi. İspanya'ya giden İngiliz sayısı da yüzde 5,6 arttı.
* Turizmde fiyat ve imajın yanında üçüncü ve belki de en etkili enstrüman; hizmeti verecek insan. İşletmeler mutfakta, serviste, teknik serviste, ön büroda ve kat hizmetlerinde, özellikle yabancı dil bilen deneyimli çalışan bulmakta zorlanıyor. Türkçeye yatkınlığı ve Rusça-İngilizce bilgisiyle Kazakistan'dan gelen öğrenciler, en çok aranan grup haline geldi.
Önümüzdeki iki yılın ilk işi, çalışanı mesleğin sahibi yapmak. Sektörün uzun süredir talep ettiği Turizm Meslek Yasası çıkarılmalı, ulusal yetkinlik belgesi ve kariyer basamakları tanımlanmalı. Garsonluktan şef garsonluğa, komiden şefliğe giden yol belli olursa gençler bu işi geçici değil meslek olarak görür. İkincisi, kış aylarını boşa harcamamak. Kış eğitim ve gelir modeliyle sezonluk çalışan, sezon dışında hem gelir elde edip hem de dil ve mesleki becerisini geliştirebilir.
Üçüncüsü, sezonu uzatmak. Termal, gastronomi, kültür, sağlık, yat ve doğa turizmi, kıyıdaki otellerin kapılarını daha uzun süre açık tutmasını sağlayabilir.
Dördüncüsü, yabancı personel için düzenli ve öngörülebilir bir çalışma çerçevesi kurmak.
Beşincisi, şeffaf fiyat etiketlemesi ve ulusal bir misafir memnuniyeti ile tekrar ziyaret endeksi, sektörün kendi itibarını korumasına yardım eder. Son olarak pazar çeşitliliği ve havayolu bağlantısı güçlendirilmeli.”