Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) tarafından düzenlenen 12. Ortak Gelişim Kongresi dün İstanbul’da perakendecileri, üreticileri, tedarikçileri, gıda hizmet sektörünü ve sektörün çözüm ortaklarını bir araya getirdi. Bu yıl “Hazır Mıyız?” temasıyla gerçekleştirilen kongrede “değişen toplum, hızlı dönüşüm, artan tehditler ve gelişen fırsatlar” başlıkları altında gıda ekosisteminin geleceği tartışıldı.
Tüketici davranışlarından yapay zekâya, gıda arz güvenliğinden tarımsal üretime, sürdürülebilirlikten genç istihdamına kadar geniş bir gündem sektörün önde gelen temsilcileri tarafından değerlendirildi.
Kongrenin açılışında konuşan GPD Yönetim Kurulu Başkanı Alp Önder Özpamukçu, gıda güvenliği ve arz güvenliğinin yalnızca sektörün değil, ülke ekonomisinin ve toplumsal refahın da en stratejik konuları arasında yer aldığını vurguladı.
İklim değişikliği, kuraklık, su kaynaklarının azalması, jeopolitik gelişmeler ve tedarik zincirindeki kırılganlıkların gıda arzını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Özpamukçu, güvenilir gıdaya erişimin sağlanabilmesi için tarladan sofraya uzanan bütün süreçlerin izlenebilir olması gerektiğini ifade etti.
Gıda güvenliğinin zincirin tek bir halkasına bırakılamayacak kadar önemli olduğunu belirten Özpamukçu; üreticiden işleyiciye, lojistikten perakendeciye kadar tüm paydaşların sorumluluk üstlendiği bütüncül bir sistemin gerekliliğini vurguladı. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın B-Reçete uygulamasını da üretim güvenliği ve izlenebilirlik açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi.
Gıda kaybı ve israfıyla mücadelenin ekonomik bir zorunluluk olduğuna dikkat çeken Özpamukçu; doğru talep tahmini, etkin stok yönetimi, soğuk zincirin korunması, uygun ambalajlama ve raf ömrü yönetiminin gıda kaynaklarının korunmasındaki rolünü öne çıkardı.
GPD Başkanı Özpamukçu'nun açılış konuşmasında öne çıkan önemli başlıklardan biri de tarım ve hayvancılığın geleceği oldu.
Gıda perakendesi faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 80'inin tarımsal üretimle bağlantılı olduğuna dikkat çeken Özpamukçu, tarımın yalnızca desteklenmesi gereken bir sektör değil, ülkenin ekonomik kalkınmasının ve gıda güvenliğinin stratejik motorlarından biri olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.
Tarıma yapılacak yatırımların geri dönüş süresinin doğru planlama, verimlilik artışı ve üretim kayıplarının azaltılmasıyla oldukça kısalabildiğini belirten Özpamukçu, bazı yatırımlarda bir yılın altında geri dönüş elde etmenin mümkün olduğunu ifade etti.
Tarımın stratejik bir yatırım alanı olarak değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Özpamukçu, tarımsal yatırımların yalnızca üretimi değil; gıda sanayisini, lojistiği, ambalajı, teknolojiyi ve perakendeyi de güçlendirdiğini belirtti. Üretim verimliliğinin artırılması, arz sürekliliğinin sağlanması ve üreticinin doğru planlamayla desteklenmesinin gıda maliyetleri üzerindeki baskıyı azaltabileceğini vurguladı.
Kongrenin önemli gündem başlıklarından biri de yerel üretimin güçlendirilmesi ve üreticilerin ulusal ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilecek yapılara dönüşmesi oldu.
Özpamukçu, kooperatiflerin yalnızca sayıca artmasının yeterli olmadığını; profesyonel yönetilen, ölçek ekonomisi oluşturabilen, ortak üretim, depolama, lojistik ve pazarlama yapabilen organizasyonlara dönüşmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa Birliği'nde tarımsal ürünlerin pazarlanmasında kooperatiflerin payının yaklaşık yüzde 40, Türkiye'de ise yüzde 5'in altında olduğuna ilişkin değerlendirmeleri paylaşan Özpamukçu, üreticilerin pazarlık gücünü artıran ve pazara düzenli, kaliteli ürün sunabilen modellerin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
GPD'nin 12 farklı ilde gerçekleştirdiği üretici buluşmalarıyla yerel üreticilerin ulusal perakende zincirlerine erişimini desteklediğini belirten Özpamukçu, üreticilerin yalnızca ürün tedarikçisi olarak kalmayıp kendi markalarıyla katma değer yaratabilen, ihracata açılabilen işletmelere dönüşmesinin önemini vurguladı.
Organize gıda perakendesinin ülke ekonomisindeki rolü de kongrede öne çıkan konular arasında yer aldı. Sektörün yalnızca satış noktalarından ve doğrudan istihdamdan ibaret olmadığı; tarımdan sanayiye, lojistikten ambalaja, teknolojiden finans ve hizmet sektörüne kadar geniş bir ekonomik ekosistemi desteklediği vurgulandı.
GPD üyelerinin Türkiye'nin 81 ilinde 50 binin üzerinde satış noktası ve 500 bini aşan istihdam gücüne sahip olduğunu belirten Özpamukçu, organize gıda perakendesinin üreticiden sanayiciye, çiftçiden lojistikçiye kadar binlerce işletmenin faaliyetlerine katkı sağladığını ifade etti.
Sektörün yatırım yapabilmesi, istihdam yaratabilmesi ve verimliliğini artırabilmesi için finansman, enerji, kira, işçilik ve lojistik maliyetlerinin yanı sıra düzenlemelerde öngörülebilirliğin önemine de dikkat çekti. GPD'nin beklentisinin ayrıcalık değil, yatırım ve uzun vadeli planlamayı mümkün kılan, standart ve öngörülebilir bir iş ortamı olduğunu vurguladı.
Kongre programında sektörün geleceğini şekillendiren farklı başlıklar, özel konuşmalar ve panellerle ele alındı.
NIQ Türkiye yöneticileri Didem Şekerel Erdoğan ve Serhat Sükan, alışverişçi ve perakende trendleri üzerinden 2027 öngörülerini paylaştı. Türkiye’de gıda alışverişi trafiğinin açık pazarlardan modern ticarete ve geleneksel dükkanlara doğru kaydığı belirtilen araştırmada geçtiğimiz 4 hafta içinde ziyaret edilen mağaza türlerinde açık pazarları tercih edenlerin oranı yüzde 37’ye geriledi. Ayrıca raporda, 2 bin 500 metrekare üzerindeki hipermarketlerin ciro bakımından geçen yıla göre yüzde 9 artış gösterdiği kaydedildi. Perakendede ciro ağırlığını en çok artıran kategoriler ise dondurulmuş gıda, paketli ekmek, özel peynirler, tereyağı ve yoğurt oldu.
Yapay zeka destekli alışveriş yalnızca bir trend değil deneyimin bir parçası olduğu belirtilen raporda her 10 tüketiciden 7'si geçtiğimiz ay içerisinde IA uygulamalarına en az bir kere kullandı. Tüketiciler yapay zekadan daha çok somut tasarruf bekliyor.
Yapay zekânın bireysel yetkinliklerden kurumsal karar alma süreçlerine uzanan etkisi, Migros Grubu Bilgi Teknolojileri ve İş Geliştirme Genel Müdür Yardımcısı Kerim Tatlıcı moderasyonunda, Obase CEO ve Kurucu Ortağı Bülent Dal ile Colendi CEO ve Kurucu Ortağı Bülent Tekmen'in katılımıyla gerçekleştirilen panelde ele alındı.
İnsan kaynağı ve genç istihdamı da kongrenin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. CarrefourSA Pazarlama ve Kurumsal İletişim Grup Müdürü Melis Karatay Ebin moderatörlüğünde, A101 İnsan Kaynakları Genel Müdürü Esra Dirik ve BETAM Araştırmacısı Dr. Luis Pinedo Caro’nun yer aldığı “Bir Kuşağı Kaybetmeden Kariyerin Yeni Tarifi” başlıklı panelde genç işsizliğine yönelik çözüm önerileri, değişen çalışma beklentileri ve geleceğin yeteneklerinin sektöre kazandırılması konuları değerlendirildi.
GPD'nin 2012 yılından bu yana gıda perakendeciliğinin ve gıda hizmet sektörünün gelişimine katkı sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Özpamukçu, Ortak Gelişim Kongresi'nin yalnızca bir sektör buluşması değil, paydaşlar arasında ortak aklı ve iş birliğini güçlendiren bir platform olduğunu vurguladı.
Kongrenin temel mesajını ise şu sözlerle özetledi:
“Bugün mesele yalnızca değişime ayak uydurmak değil. Değişimi doğru okuyabilmek, önceden hazırlık yapmak ve geleceği birlikte şekillendirebilmek. Hiçbirimiz bu dönüşümü tek başımıza gerçekleştiremeyiz. Birlikte düşünmek, birlikte üretmek, birlikte gelişmek ve birlikte değer yaratmak zorundayız.”
GPD, 12. Ortak Gelişim Kongresi ile gıda güvenliği, arz güvenliği, sürdürülebilir üretim, verimlilik, yerel üreticinin desteklenmesi ve sektör paydaşları arasındaki iş birliğini geleceğin ortak gündemi olarak bir kez daha öne çıkardı.
* Haberin kapak görseli yapay zeka tarafından üretilmiştir.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Adalet Bakanı Akın Gürlek'i Meclis'teki makamında kabul etti.
