İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın sebze ve meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına yönelik yürüttüğü soruşturma kapsamında, Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya hal müdürlüklerine yazı yazıldı. Şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporlar alındı. 1029 çiftçinin beyanına başvuruldu.
FİYAT MANİPÜLASYONU TESPİT EDİLDİ
Tedarikçi durumundaki şüphelilerin ürün alış ve satış kapsamında yapılan defter ve belgelerin incelemesi neticesinde rapor düzenlendi. Raporda, yaş sebze ve meyve sektöründe faaliyet gösteren tedarikçi konumundaki mükelleflerin, çiftçilerden satın aldıkları yaş sebze ve meyve ürünlerini gerçek alış fiyatından fazla gösterecek şekilde sahte müstahsil makbuzu düzenleyerek, piyasadaki hâkim konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan az gösterdiği tespit edildi. Maliyetleri olduğundan yüksek göstererek veya tedarik zincirinin gereksiz uzatılması gibi yöntemlerle yukarı yönlü fiyat manipülasyonu yapmak suretiyle fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verildiği de belirlendi.
Soruşturma kapsamında, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdiği tespit edilen tedarikçi konumundaki 41 şüpheliye yönelik operasyon düzenlendi. 22 ilde toplam 109 adreste arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildi.
GÜRLEK: HAKSIZ KAZANCA MÜSAADE EDİLMEYECEKTİR
Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda özetle şu ifadelere yer verdi: “İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımızca yürütülen soruşturmada, ‘tarladan markete fiyat yolculuğu’ mercek altına alındı. 1029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi şartlarda ulaştığı incelendi. Hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitlere ulaşıldı. Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecektir.”
ÖLÜ KİŞİLERE MAKBUZ YAZILMIŞ
SORUŞTURMADA firmaların alış ve satış belgeleri, çiftçi beyanları ve Hal Kayıt Sistemi verileri incelendi. Hazırlanan rapora göre; firma yetkilisi A.D.’nin 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 arasında, daha önce hayatını kaybeden 49 kişi adına toplam 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş tutarında 87 müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi.
Hazırlanan raporda, Gıda Maddeleri A.Ş.‘nin daha önce hayatını kaybeden 39 kişi adına belge düzenlediği ve bu kayıtların toplamının 32 milyon 952 bine ulaştığı belirtildi. Kütmey Sanayi ve Ticaret A.Ş.‘nin 52 ölü kişi adına toplam 13 milyon 87 binlik belge düzenlediği tespit edildi. Ilgın Ceypa Tarım’in 57 ölü kişi adına toplam 72 belge düzenlediği ve belgelerin değerinin 8 milyon 613 bine ulaştığı tespit edildi. Göl Meyve Sebze şirketinin ise 65 ölü kişi adına toplam 542 belgeden oluşan 16 milyon 519 binlik belge düzenlendiği de belirlendi.
ARADAKİ FARK DUDAK UÇUKLATTI
Dosyada yer alan çiftçi ifadeleri, kâğıt üzerindeki rakamlarla üreticilerin sattığı fiyat arasında fark olduğunu ortaya çıkardı. Ali Karakaya adına düzenlenen müstahsil makbuzlar 818 bin 125 lira olarak yer aldı. Karakaya ifadesinde, adına düzenlenen makbuzlarda bulunan kapya biberlerin firma adına hareket eden İsmail Derin’e sattığını belirterek, “Kapya biberi bu firmaya ortalama kilogram birim fiyatını en fazla 11.50 TL’den sattım. Makbuzda birim fiyatları ortalama 18.70 TL’den göstererek makbuz düzenlemişler” dedi. Cihat Salur ise “Ben kapya biberi bu firmaya ortalama kilogram birim fiyatını en fazla 9 TL’den sattım. Makbuzlarda fiyatları 18.70-23.95 TL’den göstererek makbuz düzenlemişler” dedi.
Çiftçi Lütfü Kalak da “Ben yılda azami 3.5 ton üzüm üretebilirim. Firma adıma 50 tonluk makbuz kesmiş, bu kapasitem yok” dedi.
Çiftçi Emin Bayram adına toplam 1 milyon 236 binlik üretici makbuzu bulunduğu görüldü. Bayram şunları söyledi: “Bigadiç Derin Tarım isimli firmaya makbuzlarda görünen ürünleri satmadım. Zaten makbuzlarda görünen kapya biber isimli ürünü hiçbir zaman üretmedim.”
GÖZALTI KARARI VERİLEN FİRMALAR
Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.