Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, SABAH için kaleme aldı: Seller, kuraklıklar, sıcak hava dalgaları ve yangınlar, iklim krizinin şehirler ve üretim üzerindeki etkisini ağırlaştırıyor. Su kaynakları, tarım alanları ve altyapı üzerindeki baskı, birbirini büyüten riskler oluşturuyor. Ekim ayında Fiji ve Tuvalu'da gerçekleştirdiğimiz COP31 hazırlık toplantıları, bu tablonun insani boyutunu yeniden gösterdi. Deniz seviyesinin yükselmesi, küçük ada ülkeleri için topraklarını, geçim kaynaklarını ve geleceklerini koruma meselesidir. İklim değişikliği artık enerji arzını, gıdayı, şehirleri, sağlığı, sanayiyi ve ticareti doğrudan etkileyen bir kalkınma ve güvenlik meselesidir.
ARADA 14 KAT FARK VAR
Küresel iklim politikasının temel sorunu, hedeflerle uygulama arasındaki açıktır. Paris Anlaşması ortak yönü belirledi. Ülkeler Ulusal Katkı Beyanlarını açıkladı, net sıfır hedefleri yaygınlaştı. Buna karşılık mevcut politikalarla yüzyıl sonundaki sıcaklık artışının yaklaşık 2.8 santigrat dereceye ulaşabileceği tahmin ediliyor. 1.5 santigrat derece ile uyumlu bir yol için 2035 emisyonlarının 2019 seviyesine göre yaklaşık yüzde 55 azaltılması gerekiyor. Uyum finansmanında da büyük bir açık var. Gelişmekte olan ülkelerin 2035 yılında yıllık 310-365 milyar dolara ihtiyaç duyabileceği hesaplanıyor. Uluslararası kamu uyum finansmanı ise 2023 yılında yaklaşık 26 milyar dolarda kaldı. İhtiyaç ile mevcut kaynak arasında 12-14 kat fark bulunuyor. İklim politikasının başarısı, hedeflerin enerji sistemlerine, üretime, şehirlere ve günlük hayata ne ölçüde yansıdığıyla değerlendirilecek. Türkiye, COP31 Başkanlığını bu sorumlulukla yürütüyor.
KÜRESEL İMECE MODELİ
Pasifik'in sesini Antalya'ya taşımayı önemsiyoruz. Avustralya ile birlikte, Tarafların istişareleriyle şekillenecek siyasi bir COP31 karar metnine ilişkin yaklaşımımızı da paylaştık. Azaltım, uyum, finansman ve uygulama arasında denge kuran bir sonuç için çalışıyoruz. Bu işbirliği anlayışını "küresel imece" olarak ifade ediyoruz. İmece, ortak bir iş için bilgiyi, imkânı ve emeği paylaşmaktır. İklim siyasetindeki karşılığı, farklı kapasitelere sahip ülkelerin teknolojiye, bilgiye ve finansmana erişimini güçlendirerek ortak hedeflere birlikte ilerlemesini sağlamaktır.
ÇEYREK ASRIN BİRİKİMİ
Türkiye'nin COP31'e taşıdığı tecrübeyi son birkaç yılın iklim politikalarıyla sınırlamak yeterli olmaz. Bunun arkasında Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde çeyrek asırlık bir dönemde oluşan geniş bir kalkınma, altyapı ve uygulama kapasitesi bulunuyor. Türkiye bu dönemde büyüyen şehirlerinin altyapı ihtiyacını karşılarken ulaşım ve enerji yatırımlarını genişletti, sosyal konut ve kentsel dönüşüm kapasitesini artırdı. Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, atık yönetimi, çevre altyapısı ve afetlere dirençlilik de kalkınma politikalarının giderek daha güçlü parçaları haline geldi. İklim politikasındaki kurumsallaşma da bu birikimin devamıdır. Paris Anlaşması'nın onaylanması, Cumhurbaşkanımızın 2053 Net Sıfır Emisyon hedefini açıklaması, İklim Şurası, güncellenen Ulusal Katkı Beyanları, azaltım ve uyum stratejileri, Uzun Dönemli İklim Stratejisi ve İklim Kanunu ile daha bütünlüklü bir politika zemini oluştu.
HEDEFLERDEN UYGULAMAYA GEÇİYORUZ
COP31 Eylem Gündeminde 10 öncelikli alan belirledik. Sıfır Atık ve döngüsel ekonomi, temiz enerji ve elektrifikasyon, gıda güvenliği, İklim Uygulama Köprüsü, okyanuslar ve denizler, dirençli şehirler, gençlik ve eğitim, yeşil sanayileşme, Rio Sinerjisi ve dirençli sağlık sistemleri üzerinde çalışıyoruz. Rio Sinerjisiyle iklim, biyolojik çeşitlilik ve çölleşmeyle mücadele çalışmalarını birlikte ele alıyoruz. Bu başlıkların asıl anlamı, enerji, üretim, şehirler, doğa, insan ve finansman arasındaki ilişkileri aynı uygulama gündemi içinde ele almalarında yatıyor. Eylem Gündemini, mevcut uluslararası girişimleri ve uygulayıcıları ölçülebilir hedefler çevresinde buluşturacak biçimde tasarladık. Yeşil sanayileşme önceliğimiz, üretimimizin rekabet gücüyle doğrudan ilişkilidir.
YILLIK 9 TRİLYONA İHTİYAÇ VAR
Uygulamanın önündeki en büyük engellerden biri finansman açığıdır. Küresel iklim finansmanı ihtiyacının yıllık 7.5-9 trilyon dolar olduğu tahmin edilirken mevcut finansman yaklaşık 1.9 trilyon dolar düzeyinde kalıyor. Gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanının 2035 yılına kadar yıllık 1.3 trilyon dolar seviyesine çıkarılması hedefi de bu nedenle kritik bir eşik. Önümüzdeki dönemin meselesi daha fazla finansman taahhüdünde bulunmak değil, bu kaynağın ülkelerin gerçek yatırım ihtiyaçlarıyla nasıl buluşacağını ve mevcut finansmanın etkisinin hangi araçlarla büyütüleceğini somutlaştırmaktır. Bu veriler iklim finansmanını yalnızca bir maliyet kalemi olarak değerlendiremeyeceğimizi gösteriyor.
100 BİN KİŞİ ANTALYA'DA BULUŞACAK
Antalya'da gerçekleştireceğimiz COP31'in ölçeği, bütün bu siyasi ve diplomatik hazırlığın güçlü bir operasyon kapasitesiyle desteklenmesini gerektiriyor. Antalya'da yaklaşık 100 bin katılımcının ağırlanması bekleniyor. Tarafların heyetleri, devlet ve hükümet başkanları, bakanlar, uluslararası kuruluşlar, özel sektör, finans çevreleri, bilim insanları, gençler, sivil toplum ve medya iki hafta boyunca aynı şehirde buluşacak. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım'da düzenlenecek Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi, hedeflerin hayata geçirilmesi için siyasi iradeyi güçlendirecek önemli bir buluşma olacak. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, devlet başkanlarını ortak sorumluluk almaya ve uygulamayı hızlandırmaya davet ediyoruz. Zirvede ortaya konulacak siyasi desteğin müzakerelerde uzlaşıyı kolaylaştırmasını, finansman ve teknoloji iş birliklerini somut yatırımlara dönüştürmesini amaçlıyoruz.
2035'TE PAY YÜZDE 35'E ÇIKACAK
Türkiye, artan enerji talebini karşılarken enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi, dışa bağımlılığı azaltmayı ve yenilenebilir enerji kapasitesini büyütmeyi birlikte ele aldı. 2026 yılı eylül sonunda elektrik kurulu gücümüz 127 bin 355 megavata ulaştı. Yenilenebilir kaynakların kapasitesi 80 bin 315 megavata, toplam içindeki payı yüzde 63.1'e yükseldi. Güneş ve rüzgârın toplam kurulu gücü ise 43 bin 762 megavatla toplam kapasitenin yüzde 34.4'ünü oluşturdu. COP31'in 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon hedefi de aynı bütünlüğe dayanıyor. Küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmayı hedefliyoruz.
1.7 MİLYONU AŞKIN KONUT ÜRETİLDİ
Türkiye'nin uygulama kapasitesinin en görünür olduğu alanlardan biri sosyal konut ve şehirciliktir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), 2002'den bu yana 1.7 milyonu aşan konut üretimiyle geniş bir uygulama tecrübesi oluşturdu. 81 ili kapsayan 500 Bin Sosyal Konut Projesi ile bu kapasiteyi yeni bir ölçeğe taşıyoruz. Kentsel dönüşüm çalışmalarında ise 2 milyon 378 bin bağımsız bölümün dönüşümü tamamlanırken 383 bin bağımsız bölümde çalışmalar sürüyor. Şehircilik ile iklim politikası doğrudan ilişkilidir. Binaların enerji performansı, ulaşım, su, atık ve arazi kullanımı, şehirlerin emisyonlarını ve iklim risklerine karşı dayanıklılığını belirliyor.
GERİ KAZANIM 8 YILDA YÜZDE 13'TEN 37.5'A ÇIKTI
Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde 2017 yılında başlayan Sıfır Atık hareketi, Türkiye'nin uygulama tecrübesini küresel çevre diplomasisine taşıdı. Kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi ve toplumsal katılım bu hareketin temelini oluşturuyor. 2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2025'te yüzde 37.53'e yükseldi. Yaklaşık 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı. 613 milyon ağacın kesilmesinin ve 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi. 270 milyar kilovatsaat enerji ve 2 trilyon litre su tasarrufu sağlandı.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin