Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrencilerin erken dönemde belirlenmesi amacıyla geliştirilen Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası için yeni bir uygulama planlıyor. Bakanlık, sistemi 2027 yılında e-Rehberlik Modülü'ne entegre ederek Türkiye genelindeki okullarda yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Yeni uygulama, okul öncesi öğretmenleri ile ilkokulun ilk üç sınıfında görev yapan öğretmenleri kapsıyor. Öğrencilerin özel eğitim ihtiyacı açısından erken değerlendirilmesi ve gerekli destek süreçlerine yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Bakanlık, öğrencilerin bireysel farklılıklarına uygun eğitim ortamlarına erişebilmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda eğitim ihtiyaçlarının zamanında belirlenmesi, gelişim süreçlerinin desteklenmesi ve eğitim hizmetlerinin öğrencilere göre planlanması üzerinde duruluyor.
MEB'in geliştirdiği sistemde öğretmenler, öğrencilerin özel eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesinde rol üstlenecek. Okul öncesi ile ilkokul 1, 2 ve 3'üncü sınıf öğretmenleri, tarama bataryasını kullanarak özel eğitim ihtiyacı açısından risk taşıyan öğrencileri erken dönemde fark edebilecek.
Belirlenen öğrencilerin gerekli değerlendirme ve tanılama süreçlerine sistematik biçimde yönlendirilmesi sağlanacak. Böylece eğitim ihtiyaçlarının gecikmeden tespit edilmesi ve uygun destek mekanizmalarının devreye alınması hedefleniyor.
Uygulamanın temelinde öğrencilerin bireysel gelişim özelliklerinin dikkate alınması bulunuyor. Öğretmenlerin erken belirleme sürecindeki görevlerinin güçlendirilmesi de Bakanlığın öncelikleri arasında yer alıyor.
Çalışmalar, Temel Eğitimde Özel Eğitim Strateji Belgesi kapsamında yürütülüyor. Daha önce UNICEF işbirliğiyle geliştirilen tarama bataryasının ülke genelinde kullanılması için hazırlıklar sürdürülüyor.
Bakanlığın planına göre Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası, 2027'de e-Rehberlik Modülü üzerinden yaygınlaştırılacak. Entegrasyonla birlikte özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrencilerin erken belirlenmesine yönelik süreçlerin daha sistematik yürütülmesi amaçlanıyor.
Sistem sayesinde öğretmenlerin öğrencileri değerlendirme süreçlerine yönlendirmedeki rolü güçlendirilecek. Öğrencilerin bireysel gereksinimlerine uygun eğitim hizmetlerinden yararlanması ve gelişimlerinin desteklenmesi hedefleniyor.
MEB, özel eğitim alanındaki çalışmalarını tarama sistemiyle sınırlı tutmuyor. Öğrencilerin tanılama ve değerlendirme süreçlerinde kullanılacak yerli ölçme araçlarının geliştirilmesine yönelik faaliyetler de devam ediyor.
Özel eğitimde değerlendirme çalışmalarının bir diğer ayağını Türk Ulusal Zeka Ölçeği (TUZÖ) oluşturuyor. Türkiye'de bilgisayar tabanlı geliştirilen ilk zeka testi olan TUZÖ, 2025 yılından itibaren rehberlik ve araştırma merkezlerinde (RAM) kullanılmaya başlandı.
Testin geliştirilmesiyle bilimsel açıdan güvenilir bir yerli psikolojik ölçme aracının kullanıma sunulması amaçlanıyor. Bakanlık, değerlendirmelerin yerli imkanlarla gerçekleştirilmesini ve yüksek maliyetli ithal testlere olan bağımlılığın azaltılmasını hedefliyor.
TUZÖ, özel yetenekli öğrencilerin Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) yerleştirilmesi sürecinde de kullanılıyor. Bakanlık, mevcut ölçme araçlarının yanında farklı yaş gruplarına yönelik yeni testlerin geliştirilmesi üzerinde çalışıyor.
MEB, özel eğitimde kullanılan ölçme araçlarına yenilerini eklemeye hazırlanıyor. Bu kapsamda 6-9 yaş grubundaki öğrenciler için sözel olmayan bir zeka testi geliştirilmesine yönelik çalışmalar başlatıldı.
Bakanlığın yürüttüğü çalışmalar, erken dönemde özel eğitim ihtiyacının belirlenmesi ile tanılama ve değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesini kapsıyor.
Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası'nın ülke genelinde yaygınlaştırılmasıyla öğretmenlerin öğrencileri erken dönemde belirleme ve gerekli değerlendirme süreçlerine yönlendirme imkanlarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.