Letonya Hükümeti, daha önce İsveç’in Archer obüsü için verdiği kararı geri çevirerek Çek üretici Excalibur Army’nin Morana 155mm tekerlekli obüs sistemini satın almaya karar verdi.
Letonya Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre karar; tekliflerin maliyeti, teslimat süreleri, operasyonel kabiliyetler ve yerel savunma sanayiinin tedarik sürecine katılımı değerlendirilerek alındı.
Letonya, Haziran 2025’te İsveç ile 18 adet Archer sistemi tedarikinin önünü açacak bir niyet mektubu imzalamıştı; ancak Riga’nın Excalibur Army ile müzakerelerini sürdürme kararı, daha uygun fiyat ve teslimat koşulları sunan bir teklifle sonuçlandı.
Bakanlık, “Yerel savunma sanayiinin sürece dahil edilmesinin de sözleşme kapsamında öngörülmesi önemli bir avantaj” ifadesini kullandı.
Letonya Savunma Bakanlığı, 155mm tekerlekli topçu sistemleri için pazar araştırmasını Mayıs 2024’te başlatmış, ardından hem İsveç’in BAE Systems Bofors’u (Archer’ın üreticisi) hem de Çekya’nın Excalibur Army’sini (Morana’nın üreticisi) kapsayan detaylı müzakereler yürütmüştü.
Ocak 2026’ya gelindiğinde iki ülke, Archer sistemlerinin Letonya’da konuşlandırılmasını, ortak eğitimi ve ortak bir Archer 6×6 biriminin kurulmasını kapsayan daha geniş bir topçu iş birliğine hazırlanıyordu. Letonya Savunma Bakanlığı, Archer’ı sahaya sürmenin savunma sektörünün mevcut kaynaklarından daha fazlasını gerektireceğini ve teslimat sürelerinin onaylanmış savunma planlarına sığmayacak kadar uzun olduğunu değerlendirdi.
Excalibur Army tarafından geliştirilen ve 2022’de ilk kez tanıtılan Morana, Dita ve Dana obüslerinin ardından gelen yeni nesil tekerlekli kundağı motorlu topçu sistemi. Değiştirilmiş dört akslı Tatra 815-7 (8×8) şasisi üzerine inşa edilen sistem, mürettebatı şarapnel ve hafif silah ateşinden koruyan zırhlı bir kabine sahip.
Ana silahı, aracın arkasında tam otomatik bir kule içinde konumlanan 155mm 52 kalibrelik bir top. Yüksek otomasyon seviyesi sayesinde sadece üç kişilik mürettebatla çalışabilen sistem, mühimmat yüklemesini mürettebat kabini terk etmeden gerçekleştirebiliyor.
Morana, kullanılan mühimmat türüne bağlı olarak 41,5 kilometreye varan atış menziline sahip; azami karayolu hızı 90 km/saat. Araç, 45 adet mühimmat taşıyabiliyor; tam otomatik top yükleme sistemi sayesinde konuşlanmanın ardından 1 dakikada 6 mühimmata kadar atış yapılabiliyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com