![]()
Rize'de sağanak nedeniyle su baskınları ve heyelanlar meydana geldi
Anadolu Ajansının (AA) "Asırlık Mektepler" dosya haberinin bu bölümünde, 1884'te "Numune-i Terakki Mektebi" olarak temelleri atılan lisenin 142 yıllık eğitim serüveni, Çanakkale'de şehit verdiği öğrencilerinden miras kalan sarı-siyah renklerinin hikayesi ve Cumhuriyet dönemindeki dönüşümü ele alındı.
Dönemin modern eğitim anlayışını benimseyen özel okul kısa sürede büyük ilgi gördü. Başarısı üzerine Maarif Nezareti, 1896 yılında okulu satın alarak devlet bünyesine kattı ve kurum resmiyet kazandı.
Okulun adı 1909'da "İstanbul Leyli İdadisi" olarak değiştirildi. Eğitim faaliyetlerini, Sultan 2. Mahmud Türbesi'nin arkasındaki Bezm-i Alem Valide Sultan tarafından yaptırılan binada sürdüren okul, 1910 yılında ise "İstanbul Lisesi" adını aldı.
Böylece "lise" kavramı, Türk eğitim tarihinde ilk kez bu okulun adıyla resmiyet kazandı.
Osmanlı Devleti'nin Almanya'yla geliştirdiği ilişkiler doğrultusunda 1911'de eğitim dilinin Almanca olmasına karar verildi.
Buradan getirilen 22 öğretmenin göreve başlamasıyla okulda edebiyat ve tarih dışındaki dersler Almanca okutulmaya başlandı.
Bu yıllarda beden eğitimi öğretmeni Ahmet Robenson'un öncülüğünde İstanbulspor Kulübü ile "Keşşaf" adı verilen izcilik teşkilatı kuruldu. Okulun sportif ve sosyal yaşamında önemli yer tutan bu oluşum, ilerleyen yıllarda Milli Mücadele'nin simgelerinden biri haline geldi.
Çanakkale Savaşları sırasında İstanbul Sultanisi İzci Teşkilatının son sınıf öğrencilerinden oluşan yaklaşık 50 öğrenci gönüllü olarak cepheye gitti. 18 Mayıs'ı 19 Mayıs'a bağlayan gece Kabatepe'de görevli öğrencilerin tamamı şehit düştü.
Şehadet haberinin okula ulaşmasının ardından öğrenciler, arkadaşlarının anısını yaşatmak amacıyla kapıları ve pencereleri siyaha boyadı. Hastaneden kalan sarı duvarlarla birleşen görüntü, bugün de okulun simgesi olan sarı-siyah renklerin doğuşuna kaynaklık etti.
Kurtuluş Savaşı yıllarında ise okulun izcileri bu kez Sakarya Meydan Muharebesi'ne gönüllü katıldı. Cepheden "gazi" ünvanıyla dönen öğrencilerin ardından izcilik teşkilatı, Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Sakarya İzci Oymağı" adıyla anıldı.
Kurumun adı 1923'te "İstanbul Erkek Lisesi" olarak değiştirilip, Beyazıt'taki Fuat Paşa Konağı'na taşındı. Okul, 1933 yılında ise Atatürk'ün talimatıyla bugün de eğitim faaliyetlerini sürdürdüğü, geçmişte Düyun-ı Umumiye İdaresi tarafından da kullanılan tarihi binaya yerleşti.
1982-1983 eğitim öğretim yılında okulun adı "İstanbul Lisesi" olarak değiştirildi.
Okul, 2018-2019 eğitim öğretim yılında kamuoyunda tarihsel karşılığı da bulunan "İstanbul Erkek Lisesi" adına döndü.
Lisenin müdürü Hikmet Konar, AA muhabirine, okulun 1884 yılında Mehmet Nadir Bey tarafından Numune-i Terakki Mektebi olarak kurulduğunu, sonrasında 1896'da 2. Abdülhamid Han döneminde kamulaştırılarak eğitim hayatına devam ettiğini söyledi.
Okulun İkinci Meşrutiyet'ten bugüne kadar farklı mekanlarda ve binalarda eğitim hayatını sürdürdüğünü belirten Konar, şöyle devam etti:
"O dönemde okulumuzun son sınıf öğrencileri Çanakkale Savaşları'na kendileri gönüllü olarak giderler. Bildiğimiz kadarıyla 40-50 civarında bir öğrenci grubu bunlar. 1915 yılında, 18 Mayıs'ı 19 Mayıs'a bağlayan gece saat 03.30'da öğrencilerimiz şehadet şerbetlerini içerler. Bu şehit haberleri okulumuza ulaştığında o dönem okulumuz Beyoğlu'ndaki Saint Benoit binasını kullanıyor ve hastane olarak da kullanılan binanın genel rengi sarı renkte. Öğrencilerimiz bu matem hissini pencereleri siyaha boyayarak ortaya koymuşlar ve okulumuzun renkleri olan sarı-siyah renkler bu olaydan bizlere miras kalmıştır."
Konar, 1900'lerin başında okulda birkaç Alman öğretmenin bulunduğunu bildiklerini, bunların daha çok mühendislik kökenli olduğunu, sayısal bilimlerde destek vermek için bulunduklarını dile getirdi.
Birinci ve İkinci Dünya Savaşları'nın ardından Alman öğretmenlerin sayısının biraz daha arttığını gördüklerini anlatan Konar, "1957 yılında yapılan bir kültür anlaşması var. Bu anlaşma kapsamında Almanya'daki ve Türkiye'deki okullar karşılıklı olarak kültür ve medeniyet değerlerini aktarma adına bir zemine oturmuş olurlar." dedi.
Okulda 873 öğrencinin bulunduğunu, 5 yıllık bir eğitim müfredatının uygulandığını aktaran Konar, "1999'dan bu tarafa 'Abitur' programı uyguluyoruz. Bu program, 'gymnasium' seviyesinde üst düzey bir eğitimi işaret ediyor. Bu 5 yıllık eğitim kapsamında öğrencilerimiz hem Türkiye'deki hem Almanya'daki hem dünyanın diğer ülkelerindeki kıymetli ve değerli bölümlere yerleşebiliyorlar. Yüzde 0,01'lik dilimden öğrenci alıyoruz. Bu, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında da devam edecek." diye konuştu.
Konar, okulun sadece akademik tarafıyla değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve sportif faaliyetleriyle de öne çıktığını söyledi.
Beden eğitimi öğretmeni Ahmet Robenson'un 1912 yılında Türkiye'nin ilk izci teşkilatını burada kurduğuna dikkati çeken Konar, "Daha sonra bu teşkilat Sakarya Savaşları'na katılıyor. Döndükten sonra da ismi 'Sakarya İzci Oymağı' olarak değiştiriliyor. Bunun yanında onlarca yılı aşkın süredir devam eden kültür festivallerimiz, spor festivallerimiz ve bunun gibi onlarca kulübümüz var. Bunların yanı sıra okulumuzun beden eğitimi öğretmeni tarafından İstanbulspor Kulübünün ilk çekirdeği burada atılıyor, burada kuruluyor." bilgisini verdi.
Burada müdürlük yapmanın onur ve gurur verici olduğunu vurgulayan Konar, şunları kaydetti:
"Aynı zamanda büyük bir sorumluluğu da peşinden getiriyor. Hem akademik olarak hem de sosyal, kültürel alanda Türkiye'ye iz bırakmış, siyasetine, kültürüne, tarihine büyük bir mirası devretmiş bir okuldan bahsediyoruz. Üç başbakan çıkartmış bir okuldan bahsediyoruz, Necmettin Erbakan, Mesut Yılmaz ve sırasıyla Ahmet Davutoğlu'yla devam eden bir zincir var. Bu kültürün bir parçası olmak, bu mirasın emanetçisi olmak bizler için büyük bir sorumluluk, büyük bir gurur kaynağı. Okulun bu tarihi büyük mirasını devralmak, bunun üzerinde emek sarf etmek ve bu tarihi güçlü geleneği gelecekte de inşa edebilmek adına da öğrencilerimizle, velilerimizle, camiamızla büyük bir işbirliği içerisinde ilerlediğimizi ifade etmek isterim."
Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.
