Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, emeklilere ilave zam mesajını kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada verdi. Erdoğan, emeklilerin yaşadığı zorlukların farkında olduklarını daha önce pek çok defa samimiyetle ifade ettiğini belirterek, “İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı olan emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz. Bunun için ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeyi adalet ve hakkaniyet çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisimizin de takdiriyle sene sonuna kadar hayata geçirmeyi ümit ediyoruz” dedi.
Emekli aylığına ilave zam için bütçede hazırlık yapıldığı görülüyor. Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) 2027 yılındaki emekli aylığı ödemelerinin gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı, önceki yıllara göre artacak. 2024 ve 2025 yıllarında yüzde 6,0 olan emekli aylığı ödemelerinin GSYH’ya oranının 2026’da yüzde 6,1 düzeyinde olacağı tahmin ediliyor. 2027 yılında ise bu oranın yüzde 6,5’e çıkması öngörülüyor.
Buna göre, milli gelir pastasından emekli aylığı ödemeleri için ayrılan pasta 0,4 puan artacak. 2027 yılında GSYH’nın 111,2 trilyon lira öngörüldüğü dikkate alınırsa, emekli aylıklarına ilave zam için yaklaşık 450 milyar lira kaynak ayrıldığını söylemek mümkün görünüyor.
SGK’nın 2026 yılında toplam giderlerinin 7,3 trilyon lira, emekli aylığı ödemelerinin ise 5,2 trilyon lira olması bekleniyor. 2027 yılında ise SGK’nın toplam giderlerinin yüzde 35 oranında artışla 9,8 trilyon liraya, emekli aylığı ödemelerinin de yüzde 38 oranında artışla 7,2 trilyon liraya yükselmesi öngörüldü.
Sağlık harcamalarındaki artış ise yüzde 29’da kalacak. 2026 yılında 1,8 trilyon lira olacağı tahmin edilen sağlık harcamalarının gelecek yıl 2,3 trilyon lirada kalması öngörüldü.
2027 yılında emekli aylıklarına yapılacak ilave zam için 2026 yılında hazırlık yapıldı. 2026 yılında sosyal sigorta primlerinde yapılan 1 puanlık artış, prim teşviklerinde yapılan 2 puanlık indirim, askerlik ve yurt dışı borçlanma primlerinin artırılması, prime esas kazanç tavanının asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkartılması gibi düzenlemeler sayesinde SGK’nın prim tahsilatları yüzde 40 oranında artarak 4,1 trilyondan 5,7 trilyon liraya yükseldi. Prim tahsilatlarının GSYH’ya oranı ise yüzde 6,4’ten yüzde 6,7’ye çıktı.
(SGK bütçesinde emekli aylığı ödemeleri "Sigorta ödemeleri" kaleminde gösterilmektedir. Bu kalemin tamamına yakını emekli aylığı ödemelerinden oluşmaktadır.)
Sosyal Güvenlik Kurumunun topladığı primlerin dörtte biri oranında 2008 yılından beri sağlanmakta olan devlet katkısı, bu yıl 1 Ağustos itibarıyla sona erdi. 2026 yılında toplam 1 trilyon 162 milyar lira öngörülen devlet katkısı 380 milyar lirada kaldı. Buna rağmen, geçen yılı 35,7 milyar lira fazla ile kapatan SGK’nın açığı bu yıl 102,5 milyar lirada kalacak.
2027 yılında SGK’nın prim gelirlerinin bu yıla göre yüzde 24 oranında artarak 7,1 trilyon lira olması ve 1 trilyon 955,1 milyar lira açık vermesi öngörülüyor.
Merkezi yönetim bütçesinden SGK’ya yapılan transferler 2025 yılında 1 trilyon 931,7 milyar lira olurken, 2026’da sadece yüzde 7 oranında artarak 2 trilyon 75,9 milyar lirada kalacak. 2027 yılında ise bu yıla göre yüzde 66 oranında artarak 3 trilyon 450 milyar lira olacak.
Bütçe transferindeki yüksek oranlı artış, büyük ölçüde 2026 yılındaki baz etkisinden kaynaklanıyor. Bu aynı zamanda 2027 yılındaki ilave zam için 2026 yılında alan kazanılması anlamına da geliyor.
Çünkü, SGK’ya yapılan bütçe transferlerine baktığımızda 2024 yılında GSYH’nın yüzde 3,2’si, 2025 yılında da yüzde 3,1’i oranında iken 2026 yılında GSYH’nın yüzde 2,4’üne geriledi. Bütçe transferi gelecek yıl yüzde 66 oranında artacak olmasına karşın, bütçe transferlerinin GSYH’ya oranı 2027 yılında yüzde 3,1 olacak. Bu oran bütçe transferlerinin milli gelire oranının 2024 yılının altında ve 2025 yılı ile aynı düzeyde olması anlamına geliyor.
Bütçe transferlerinin içinde açığın finansmanının yanı sıra tüm emeklilere vergi iadesinin yerine yapılmakta olan aylıkların yüzde 4’ü oranındaki ek ödemeler, prim teşviklerinden kaynaklanan transferler, prim ödeme gücü olmayanların genel sağlık sigortası (GSS) primleri, SGK’ya verilen görevler karşılığı faturalı ödemeler de yer alıyor. 2026 yılı temmuz ayına kadar devlet katkıları da bütçe transferleri içinde yer alıyordu. Devlet katkısına son verilince bütçeden bu kez devlet katkısı yerine açığın finansmanı için kaynak aktarılacak. Aktarılan paranın sadece adı değişecek.
Diğer yandan, devlet katkısı devam etmiş olsaydı, prim gelirlerine paralel 2027 yılında SGK’ya yaklaşık 1 trilyon 771 milyar lira devlet katkısı yapılacaktı. SGK’nın açığı da 1 trilyon 955 milyar lira yerine 184 milyar lira görünecekti. Bütçe transferleri de yine 3 trilyon 450 milyar lira olacaktı.
Şanlıurfa'da Haçlı Kontluğu döneminde inşa edilen yaklaşık 900 yıllık tarihi yapı, Kent Müzesi olarak kentin geleneksel yaşam kültürünü gelecek kuşaklara aktarıyor.(AA)