Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Zonguldak'ın Filyos bölgesindeki programın ardından Türkiye'nin 2040 enerji hedefleri, yerli petrol ve doğal gaz üretimi, elektrik tüketimi, devlet destekleri, kritik madenler ve yapay zekânın artırdığı enerji ihtiyacına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Filyos'taki programda Osmangazi Yüzer Üretim Platformu, doğal gaz üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere Karadeniz'e uğurlandı. Bayraktar daha sonra Türkiye İnternet Gazeteciliği Derneği (TİGAD) Genel Başkanı Okan Geçgel ve beraberindeki basın mensuplarıyla toplantı gerçekleştirdi.
Türkiye'nin uzun vadeli enerji planlamasında elektrik tüketimindeki artış temel başlıklardan biri olarak ele alınıyor. Sanayinin gelişmesi, şehirleşme, elektrikli araçların yaygınlaşması, dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı elektrik talebini artırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
2040 projeksiyonlarında kişi başına elektrik tüketiminin mevcut seviyelerin üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle elektrik üretim kapasitesinin artırılmasının yanında iletim ve dağıtım altyapısının geliştirilmesi ile enerji depolama sistemlerinin yaygınlaştırılması planlamanın parçaları arasında bulunuyor.
Doğal gaz ve petrol aramalarının sürdürülmesi, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması ve elektrik sisteminin yeni ihtiyaçlara göre geliştirilmesi de enerji arz güvenliği kapsamında değerlendiriliyor. Enerji verimliliği ise artan tüketimin yönetilmesinde kullanılacak araçlar arasında yer alıyor.
Osmangazi Yüzer Üretim Platformunun Karadeniz'deki faaliyetleriyle Türkiye'nin doğal gaz üretim kapasitesinin yükseltilmesi hedefleniyor. Platform, deniz tabanındaki kuyulardan çıkarılan doğal gazın işlenmesi ve karaya ulaştırılması süreçlerinde görev alabilecek.
Yerli üretimin artırılmasıyla Türkiye'nin doğal gaz ihtiyacının daha büyük bölümünün ülke içindeki kaynaklardan karşılanması amaçlanıyor. Çalışmalar aynı zamanda enerji ithalatı için yurt dışına aktarılan kaynağın azaltılması hedefinin bir parçasını oluşturuyor.
Türkiye, enerji faaliyetlerini yurt dışına da genişletiyor. Kaynakta enerji alanındaki iş birlikleri kapsamında şu ülkeler sıralanıyor:
Bu girişimler arama ve üretim faaliyetleri, uluslararası enerji iş birlikleri ve enerji diplomasisi çerçevesinde yürütülüyor.
Elektrik faturalarına yönelik devlet desteklerinde yıllık tüketim miktarı belirleyici ölçütlerden biri olmaya devam ediyor. Kaynakta yer alan verilere göre tüketim sınırlarında yıllara göre değişiklik yaşandı.
2027 yılında uygulanacak sınırın belirlenmesinde tüketim düzeyleri, destek sisteminin kapsamı ve enerji maliyetlerinin vatandaşlara yansıması değerlendirilecek. Kesin uygulama ilgili kurumların açıklayacağı düzenlemelerle netleşecek.
Yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşması enerji planlamasında yeni bir talep alanı oluşturuyor. Büyük veri merkezleri, yüksek işlem gücüne sahip bilgisayar sistemleri ve gelişmiş çipler yüksek miktarda ve kesintisiz elektrik gerektiriyor.
Bu gelişim elektrik üretim kapasitesi ve şebeke altyapısının yanı sıra soğutma, enerji verimliliği ve yedekleme sistemlerine duyulan ihtiyacı da artırıyor. Yapay zekâ sistemleri bir taraftan elektrik tüketirken diğer taraftan üretim tahminleri, şebeke yönetimi ve tüketimin verimli hale getirilmesinde kullanılabiliyor.
Yapay zekâ, elektrikli araçlar, batarya teknolojileri, yarı iletkenler ve yenilenebilir enerji sistemlerindeki gelişim kritik madenlere olan ihtiyacı artırıyor. Nadir toprak elementlerinin çıkarılması kadar işlenmesi, saflaştırılması ve sanayide kullanılabilir ürünlere dönüştürülmesi de planlamada yer alıyor.
Türkiye'nin yer altı kaynaklarını daha yüksek ekonomik değere dönüştürmesi hedefleniyor. Bor da bu çerçevede ele alınan kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor.
Borun yalnızca ham madde olarak üretilip ihraç edilmesi yerine ileri teknoloji ürünlerinde, özel kimyasallarda ve farklı sanayi alanlarında daha yüksek katma değerle değerlendirilmesi amaçlanıyor. Enerji politikasındaki genel hedef ise yerli üretimi artırmak, dışa bağımlılığı azaltmak, arz güvenliğini güçlendirmek ve teknolojik kapasiteyi geliştirmek olarak şekilleniyor.