Elektrikli ve akıllı otomobillerin çevre tanıma, haritalama ve sürekli kayıt özellikleri veri güvenliğinde risk teşkil edebiliyor. Bu araçlarda bulunan kamera, mikrofon, haritalama, konum belirleme, internet bağlantısı üzerinden veri aktarımı gibi özellikler askeri ve stratejik tesisler ile savunma sanayisi kuruluşlarına yönelik güvenlik endişelerine yol açıyor.
Özellikle yeni araçların sensörleri ile çevrelerini görüntülemesi ve haritalandırması, bulundukları konumu kaydetmesi ve topladıkları verileri üretici şirketlerin sunucularına aktarması, savunma alanı da dahil kritik tesislerde casusluk ve veri sızıntısı risklerini gündeme getiriyor.
Bu nedenle ABD ve Çin ile birlikte Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde yabancı menşeli veya internete bağlı araçların askeri tesislere girişine ve kullanımına yönelik farklı düzeylerde güvenlik önlemleri alınırken bazı ülkeler bu yönde yeni kurallar da hazırlıyor.
Söz konusu kısıtlamalar bazı ülkelerde araçların üretildiği ülkeye göre belirlenirken bazılarında otomobillerin veri toplama ve uzaktan bağlantı özellikleri esas alınarak yapılıyor.
Polonya ordusu, Şubat 2026'da Çin'de üretilen otomobillerin koruma altındaki askeri tesislere girişini yasakladı. Karara gerekçe olarak araçlarda bulunan kamera, mikrofon, konum belirleme ve veri toplama sistemlerinin oluşturabileceği istihbarat riskleri gösterildi.
Kısıtlamalar, belirli veri toplama özelliklerine sahip diğer araçları da kapsayacak şekilde düzenlendi. Ayrıca askeri personelin resmi telefonlarını Çin'de üretilen otomobillerin bilgi-eğlence sistemlerine bağlaması da yasaklandı.
Polonya ordusu, alınan önlemlerin NATO müttefiklerinin savunma altyapısının korunmasına yönelik güvenlik uygulamalarıyla uyumlu olduğunu duyurdu.
Çekya'da, Çin menşeli araçların bazı askeri tesislere girişine ve bu tesislerin yakınında kullanılmasına yönelik kısıtlamalar getirildi. Söz konusu kısıtlamalar, Çin'de üretilen bazı Tesla ve Volvo modellerini kapsıyor.
Çekya'da faaliyet gösteren Polonya merkezli ORLEN grubuna bağlı rafineri ve petrokimya şirketi de 11 Mart 2026'dan itibaren Çin'de üretilen otomobillerin 4 stratejik sanayi tesisine girişini ve bu tesislerde park edilmesini yasakladı.
Almanya'da bazı askeri tesis ve istihbarat kurumlarında Çin üretimi araçlara yönelik park kısıtlamaları uygulanıyor.
Alman kamu yayıncıları WDR ve NDR'nin araştırmasına göre, Çin üretimi otomobillerin Potsdam yakınlarındaki Schwielowsee'deki Alman ordusunun Operasyonel Komutanlığına ait otoparka park edilmesine izin verilmiyor.Bu araçların sahipleri ayrı bir park alanına yönlendirilirken Alman dış istihbarat servisi BND'nin tesislerinde de benzer kısıtlamalar bulunuyor.
Alman Savunma Bakanlığı belirli araç türlerinin özel güvenlik bölgelerine girişinin yasaklandığını doğrularken hangi marka ve modellerin yasak kapsamında bulunduğunu güvenlik gerekçesiyle açıklamıyor.
İngiltere'de ise bazı savunma kuruluşları, belirli askeri tesislerde elektrikli araçlara yönelik daha sıkı güvenlik kuralları uyguluyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı, Çin üretimi araçların bütün askeri tesislere girişini yasaklayan merkezi bir düzenleme bulunmadığını ancak bazı savunma kuruluşlarının kendi tesislerinde daha sıkı kısıtlamalar uygulayabildiğini bildirdi.
Bakanlık, söz konusu önlemlerin ayrıntılarını güvenlik gerekçesiyle kamuoyuyla paylaşmıyor.
İngiliz basınında, Çin'de üretilen bazı araçların askeri tesislere girişinin engellendiğine ilişkin haberler yer alıyor.
İsviçre'de, sürekli internete bağlı araçların bazı hassas askeri tesislerin yakınında kullanılmasına yönelik kısıtlamalar var. İsviçre kamu yayıncısı SRF'nin haberine göre, söz konusu önlemler Bern yakınlarındaki Zimmerwald Elektronik Harp Merkezi gibi hassas tesisleri de kapsıyor.
İsviçre Savunma Bakanlığı, kısıtlamaların ayrıntılarını açıklamazken güvenlik önlemlerinin her tesisin özelliklerine göre belirlendiği ifade ediliyor.
Fransa'da da askeri karşı istihbarat servisi DRSD'nin, Çinli BYD ve ABD'li Tesla araçlarının askeri tesislerde oluşturabileceği casusluk risklerine ilişkin güvenlik uyarıları yaptığı basına yansıdı.
Ancak söz konusu araçların askeri tesislere girişini genel olarak yasaklayan kamuya açık resmi bir karar bulunmuyor.
ABD'de, Çin bağlantılı araçların askeri tesislerde oluşturabileceği güvenlik risklerine karşı yasal düzenleme girişimleri var. ABD Senatosuna Temmuz 2025'te sunulan yasa teklifiyle, ulusal güvenlik açısından risk oluşturduğu değerlendirilen belirli yabancı bağlantılı araçların askeri üslerde ve Savunma Bakanlığına ait tesislerde kullanılmasının yasaklanması amaçlanıyor.
ABD'nin 2027 mali yılı savunma yetkilendirme yasa tasarısında da belirli yabancı bağlantılı araçların 1 Temmuz 2027'den itibaren askeri tesislerde kullanılmasının yasaklanmasını öngören hükümler yer alıyor.
Öte yandan, ABD Ticaret Bakanlığı, Ocak 2025'te Çin ve Rusya bağlantılı belirli araç yazılım ve donanımlarının ülkeye ithalatını ve bu teknolojileri içeren araçların satışını aşamalı olarak kısıtlayan düzenlemeyi kabul etmişti.
Çin de yabancı elektrikli araçların oluşturabileceği veri güvenliği riskleri nedeniyle benzer önlemler alan ülkeler arasında.
Çin yönetimi, 2021'de ABD'li Tesla'nın elektrikli otomobillerinde bulunan kameralar ve veri toplama sistemlerinin ulusal güvenlik açısından risk oluşturabileceği endişesiyle bu araçların askeri tesislerde kullanımını kısıtladı.
Çinli yetkililerin değerlendirmelerinde, otomobillerin çevrelerini görüntüleyebilmesi, konum ve kullanım bilgilerini kaydedebilmesi ve araçlarla eşleştirilen cep telefonlarından veri toplayabilmesi gibi özellikler üzerinde duruldu.
Aynı dönemde Çin ordusu, Tesla sahibi askeri personel ve yakınlarının otomobillerini askeri bölgelerin dışında park etmesini zorunlu kılan düzenlemeler yaptı.
Pekin ve Şanghay'daki bazı kamu kurumlarında Tesla otomobillerinin kurum otoparklarına girişinin engellendiği bildirildi.
Çin Otomobil Üreticileri Birliği, Nisan 2024'te Tesla'nın veri güvenliği uygulamalarının Çin standartlarına uygun olduğunu açıkladı. Devamında bazı kamu ve askeri tesislerdeki kısıtlamalar gevşetildi.
Çin'de ayrıca kamu kurumlarında yabancı marka bilgisayar, işletim sistemi ve akıllı telefonların kullanımına yönelik veri güvenliği gerekçeli kısıtlamalar uygulanıyor.
Rusya'da ise Ukrayna'daki savaş nedeniyle savunma sanayisi tesisleri, askeri bölgeler ve stratejik altyapıların güvenliğine yönelik önlemler artırıldı. Kritik tesislere giriş ve çıkışlar sıkı şekilde kontrol edilirken elektronik cihazlar aracılığıyla görüntü, ses ve konum bilgilerinin kaydedilmesi veya dışarıya aktarılmasına yönelik çeşitli kısıtlamalar devreye alındı.
Savunma sanayisi kuruluşlarında araçların tesislere girişleri özel izin ve güvenlik kontrollerine tabi tutulurken yabancı elektrikli otomobillerin bütün savunma sanayisi tesislerine girişini yasaklayan kamuya açık genel bir düzenleme bulunmuyor.
Rusya'da bilgi güvenliği kapsamında ABD'li teknoloji şirketlerine yönelik çeşitli kısıtlamalar uygulanıyor. Bu çerçevede, savunma sanayisi şirketi Rostec dahil bazı kamu kurumları ve devlet şirketlerinde Apple marka telefon ve tabletlerin iş amaçlı kullanımı yasaklanırken kritik bilgi altyapılarında yabancı yazılımlara bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Türkiye'de de ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEI), yabancı elektrikli araçların kampüslerine girişini güvenlik gerekçesiyle kısıtlıyor.
TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, konuya ilişkin açıklamasında, "Biz Türkiye olarak ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI olarak yabancı elektrikli arabaları artık kampüsün içine sokmuyoruz." ifadesini kullanmıştı.
Söz konusu araçlarda çok sayıda sensör ve kamera bulunduğuna dikkati çeken Akşit, bunların çevrenin haritasını çıkarabildiğini ve söz konusu sistemlerin kontrolünün kendilerinde olmadığını belirtmişti.
Böylece, Türkiye'deki uygulama, başta Polonya, Almanya, İngiltere ve Çin olmak üzere çeşitli ülkelerin hassas askeri tesislerde bağlantılı araçlardan kaynaklanabilecek veri güvenliği ve istihbarat risklerine karşı aldığı önlemlerle benzerlik gösteriyor.
Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.