İstanbul dün 5 yeni müze birden kazandı. Topkapı Sarayı Darphane’de düzenlenen Topkapı Sarayı Darphane-i Amire Müzeleri Açılış Töreni’nde konuşan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, özetle şunları söyledi: “Topkapı Sarayı bile her yönüyle ve başlı başına şaheserdir. Aynı şekilde adım adım inşa ve ihya ettiğimiz gönül coğrafyamızın dört bir yanı deyim yerindeyse açık hava müzesidir. Şunu özellikle vurgulamak isterim, bu eserler elbette ki önemlidir, değerlidir, kültür mirasımızın hazineleridir. Ama aslolan sahip olduğumuz bu birikimi yüksek bir şuurla muhafaza edebilmek, onu daha da zenginleştirebilmek, bizden sonraki nesillere tam anlamıyla aktarabilmektir.
KİMLİKSİZLEŞTİRME SİYASETİ
En güzide kültür varlıklarımızdan biri olan Yıldız Sarayı, bu ülkede bir zamanlar gazino ve kumarhane olarak işletildi. Aynı hürmetsizliklere, ibadethanelerimizden tutun da farklı müesseselere kadar daha pek çok yerde şahit olduk. El yazması nadide eserlerimiz hurda kâğıt niyetine yabancılara satıldı. Tarihi camilerimizin zahire ambarı olarak kullanıldığı, hatta maalesef kimi yerlerde ahıra çevrildiği acı günler yaşadık. Milletimizi ruh kökünden koparmak amacıyla rahmetli Mehmet Doğan Hocamızın ‘Batılılaşma ihaneti’ dediği bir politikanın ürünü olarak Batılılaşmayı sadece gardropta arayan, tarihini ve kültürünü inkar etmekte arayan, milli ve manevi değerlerine yabancılaşmakta arayan bir kimliksizleştirme siyasetine maruz bırakıldık. Hâlâ eski günlerin özlemiyle hareket edenler, reddi miras yaparak milletin tarihi ve kültür kodlarıyla hesaplaşanlar olduğunu gayet iyi biliyoruz. 24 yıldır bu zihniyetin temsilcilerine fırsat vermedik. İnşallah bundan sonra da fırsat vermeyeceğiz. Bugün açılışını yapacağımız yeni Darphane Müzelerimiz, işte ecdada ve tarihe karşı taşıdığımız mesuliyetin, bu rikkat ve hassasiyetin nişanesidir.
10 BİN 500 ESER SERGİLENECEK
Darphane-i Amire Külliyesi’nde gerçekleştirdiğimiz restorasyonlar 17 bin metrekarelik alana yayılan 7 yapı ve 46 salonu, 5 farklı müze olarak düzenledik. Bu müzelerde Topkapı Sarayı’nın envanterinde bulunan toplam 10 bin 500 adet eser bugünden itibaren ziyaretçilerle buluşacak. Sarayın diğer bölümlerinde sergilenen 7 bin 500 esere ilaveten Darphane müzelerinde gün ışığına çıkacak 10 bin 500 eserle Topkapı Sarayı, dünya müzeleri içerisinde müstesna bir yer tutacak. Harita Müzesi’nde, Osmanlı coğrafyasının dört bir ucuna uzanan yaklaşık 200 harita yer alacak. Aynı binanın üst katında basılı kitap ve dergilerin bulunduğu kütüphanenin yanı sıra, Yıldız albümleri başta olmak üzere 800 binden fazla yazılı ve görsel kaynağın dijital ortamda bir araya getirildiği Milli Saraylar Araştırma Merkezi, araştırmacı ve akademisyenlere hizmet verecek. Hüsnühat Eserleri Müzesi’nde Ahmet Karahisari, Şeyh Hamdullah, Hafız Osman, Mehmet Tahir Efendi ve Sami Efendi gibi hat sanatımızın şahikalarından neşet eden muazzam bir koleksiyon bu müzenin nüvesini oluşturacak.
FATİH’İN KILICI VE ZIRHLI GÖMLEĞİ
Daha önce depoda muhafaza edilen 2 binden fazla hüsnühat, 12 salonda ve ilk kez ziyaretçilerin istifadesine sunulacak. Darphane ve Endüstri Araştırmaları Müzesi’nde, Darphane-i Amire’nin işlevini ve tarihi yapısını yansıtan üretim vasıtaları ile yaklaşık 500 parça endüstri aracı sergilenecek. Darphanemizin 2 binası ise Esliha-i Hümayun (Silah) Müzesi olarak tefriş edildi. 7’inci asırdan başlayıp 20’nci yüzyıla kadar uzanan farklı devirlere ait ok, kılıç, mızrak, kalkan, zırh ve miğfer gibi yaklaşık 2 bin 500’den fazla askeri teçhizat bu binalarda yer alacak. Sultan Fatih’in kılıcı ve zırhlı gömleğinin yanı sıra, diğer padişahlarımızın silahlarının da sergileneceği bu müzede, askeri teknolojimizin gelişim ve dönüşümü de tebarüz edecek. Biliyorsunuz Osmanlı’da kurulan ilk silah müzesi de bu avluda bulunuyor. Bu yapının hemen yanı başındaki Esliha-i Hümayun Müzesi ile silah teknolojileri alanındaki tarihi sürekliliğe de anlamlı bir atıf yapılmış olacak. Son olarak, Saray Porselenleri Müzesi’nde ise Çin, Japonya, İran, İngiltere, Vietnam, Fransa ve Rusya’da imal edilen porselenlerle birlikte Yıldız Porselen Sarayı fabrikasında üretilen eserler yer alacak.”
BU MÜZELER EN GÜZEL CEVAP
Topkapı Sarayı Yazma Eserler Kütüphanesi de yine bu külliye içerisinde yer alacak. Halihazırda Enderun Avlusu’ndaki Ağalar Cami’nde muhafaza edilen Topkapı Sarayı Yazma ve Matbu Eserler Koleksiyonu’nu buradaki daha güvenli 3 binaya nakledeceğiz. Yakın zamanda tamamlanması planlanan bu binalarda, Sultan Fatih’in şahsi kütüphanesi, Osmanlı kitap sanatının seçkin minyatürleri, Kuran-ı Kerim koleksiyonu, el yazması ve matbu kitaplar bulunacak. Darpane Külliyesi’ndeki Darphane Sanat Galerileri olarak hizmet verecek 2 binada da geçici sergiler, konferanslar ve çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Topkapı Sarayı canlı, dinamik ve bereketli bir kültür sanat atmosferine kavuşmuş olacak. 7 yıl önce bu çalışmaları başlattığımızda malum zihniyetin aparatları yine her zaman olduğu gibi ipe sapa gelmez iftiralarla bizleri hedef aldı. ‘Kendisine ofis yapıyor’ dediler, ‘burayı kendi sarayı olarak kullanacak’ dediler. Peki ne oldu? İddia diye ortaya savurdukları her şey yalan çıktı, bühtan çıktı, asılsız çıktı. Darphane-i Amire Külliyesi, dünyaya örnek teşkil edecek müzeler bölgesi olarak şahane bir yapıya ve görünüme kavuştu. Bize hayasızca saldıranlar, işte bu müzelerle en güzel cevabı almış oldular. Şimdi Osmanlı Devleti’nin en büyük eserlerinden olan Edirne Sarayı’nın ihyasını gerçekleştiriyoruz. Gelecek yıl tamamlandığında Edirne Sarayı Cedid-i Amire, Türkiye’nin en görkemli tarihi eserlerinden birisi olarak kültür mimarimize kaydolacaktır.
* Topkapı Sarayı Darphane-i Âmire Külliyesi’ndeki 17 bin metrekarelik alanda restore edilen 7 yapı, 5 farklı müze olarak ziyarete açıldı ve toplam 10 bin 500 eser gün ışığına çıktı.
* Harita Müzesi ve Araştırma Merkezi: Osmanlı coğrafyasına ait 200 harita ile Yıldız Albümleri dahil 800 binden fazla kaynağın dijital ortama aktarıldığı araştırma merkezi yer alıyor.
* Hüsnühat Eserleri Müzesi: Şeyh Hamdullah, Ahmet Karahisârî ve Hâfız Osman gibi ustaların imzasını taşıyan 2 binden fazla hat eseri 12 salonda ilk kez sergileniyor.
* Darphane ve Endüstri Araştırmaları Müzesi: Darphane’nin tarihi üretim süreçlerini yansıtan yaklaşık 500 parçalık endüstri aracı ziyaretçilerle buluşuyor.
* Esliha-i Hümâyun Müzesi: Fatih Sultan Mehmed’in kılıcı ve zırhlı gömleği dâhil olmak üzere, 7. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan 2 bin 500’den fazla askeri teçhizat bulunuyor.
* Saray Porselenleri Müzesi: Uzakdoğu ve Avrupa menşeli eserlerle birlikte Yıldız Porselen Fabrikası’nın özel üretimleri sergileniyor. Külliye bünyesinde ayrıca etkinlikler için Darphane Sanat Galerileri ve çok yakında Sultan Fatih’in şahsi kütüphanesini de barındıracak Yazma Eserler Kütüphanesi faaliyet gösterecek.