
ANTALYA’da 9 Kasım’da başlayan ve dün sona ermesi planlanan Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31), 12’nci gününde kapanış genel kurulu, saat 20.00’de başladı. Toplantıya COP31 Başkanı Murat Kurum, COP31 Müzakereler Başkanı, Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ve koordinatörler katıldı. Açılış konuşmasını yapan Kurum, iki haftalık müzakere sürecini değerlendirerek ülkelere uzlaşı çağrısında bulundu.
Kurum şunları söyledi: “Sözün karara dönüşeceği andayız. Bu görüşmeler ve istişareler sürecinde dünyanın ve insanlığın bizden beklentilerini unutmamalıyız. Müzakere ederken kendi ülkesinin hassasiyetini düşünen fakat dünyanın menfaatini gözetmeyen hiçbir bakış açısını insanlık adına kabul etmemiz, sineye çekmemiz mümkün değildir. Çünkü insanlık, umuda dair, çocuklarımızın geleceğine dair son sözü işte bu salondan bekliyor. Antalya’daki ilk günden itibaren üç kelime söyledik: Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Diyalogla birbirimizi dinledik. Uzlaşı için ortak zemini büyüttük. Şimdi aksiyonun karşılığını kararlarımızda arıyoruz. Çok önemli mesafeler katettik. Uzlaşıp burada bir şeyleri değiştirebiliriz. Buradan neticeyle ayrılalım ve Antalya Mutabakatı’yla tüm dünyaya güzel mesajlar verelim.”
Ardından COP31 genel kurulunun son oturumu açıldı. COP31, Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı (CMP) ve Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı (CMA) kapsamında 23 gündem maddesi ele alındı. Ancak müzakereler tamamlanamayınca COP31 bir gün uzadı. Tekrar kürsüye çıkan Kurum, “Başta adil geçiş, finansman, azaltım ve uyum olmak üzere sonuçlandırmamız gereken önemli başlıklar hâlâ önümüzde duruyor. İlerleme kaydediyoruz ve metinleri sonuçlandırmak için ihtiyaç duyduğumuz noktaya yaklaştığımızı düşünüyoruz” diyerek oturuma ara verildiğini duyurdu.
Kurum, önceki gün “Tarafları ortak bir sonuç etrafında buluşturacağız. Çözüm çıkmadan masadan kalkmayaca ğız” demişti. Kurum’un sözleri, müzakerelerin daha da uzayabileceği yönünde yorumlanıyor. BM iklim konferanslarının ilki 1995 yılında Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenirken, sonraki yıllarda müzakerelerin planlanan takvimi aşması sıkça yaşandı. En uzun gecikmelerden biri, 2019 yılında İspanya’nın başkenti Madrid’de düzenlenen COP25’te kaydedildi. 13 Aralık’ta tamamlanması planlanan zirve, yaklaşık 44 saatlik gecikmeyle 15 Aralık’ta sona erdi. Özellikle karbon piyasalarına ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle müzakereler uzadı.
Konferans uzadığından yalnızca görüşmelerin gerçekleştirileceği toplantı salonları ve bunların çalışması için gerekli birimler faaliyetlerini sürdürecek, diğer alanlardaki faaliyetler sona erecek. Böylece zirvenin diplomatik görüşmeleri devam ederken, ziyaretçilere yönelik etkinlikler tamamlanmış olacak. COP31 için Antalya EXPO alanında oluşturulan geçici yapıların kaldırılması işlemlerinin de başlatılması planlanıyor.
Antalya’daki COP31, dünyanın dört yanından, çok farklı kültürlerden geniş ve renkli bir ziyaretçi yelpazesini ağırladı. BM yetkilisi tarafından 19 Kasım’da açıklanan verilere göre, konferansa kayıt yaptıranların sayısı 119 bin 425’e ulaştı. Konferansın ilk günlerinde yayımlanan UNFCCC geçici katılımcı listesinde 194 taraf ülkenin temsilcilerinin yer aldığı, 3 bin 645 medya mensubunun kayıtlı olduğu belirtildi.
MÖNÜLERİN KARBON AYAK İZLERİ EN YÜKSEK LAHANA SARMA
KURUMLARIN karbon ayak izini ve sera gazı emisyonlarını ölçmesine, raporlamasına ve yönetmesine yardımcı olan yapay zekâ destekli platform Carbon Gate, COP31 alanındaki yiyecek stantlarının mönülerine gıdaların karbon ayak izi bilgisinin eklendiği bir çalışma gerçekleştirdi. Mönülerdeki gıdalar, karbon ayak izi değerlerine göre düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç kategoride sınıflandırıldı.
Düşük karbon ayak izine sahip A sınıfı yemekler arasında porsiyon başına 0.172 kilogram karbondioksit eşdeğeri ile pancar ve yeşil elma gazpacho öne çıktı. Ayrıca 0.287 kilogram karbondioksit eşdeğeri ile sous-vide pırasa ve 0.426 kilogram karbondioksit eşdeğeri ile balkabağı, füme yılanbalığı ve sambal bu kategoride yer aldı.
KEREVİZ USKUMRU İNCİR…
Orta düzeydeki B sınıfı yemeklerde ise tuzda pişmiş kereviz porsiyon başına 0.577 kilogram karbondioksit eşdeğeri, incir ve hurmalı tatlı 0.816 kilogram karbondioksit eşdeğeri, padron biberi ve füme uskumru ise 0.934 kilogram karbondioksit eşdeğeri olarak hesaplandı.
Yüksek karbon ayak izine sahip C sınıfı yemekler arasında bulgurlu lahana sarması ve barbunya 1.528 kilogram karbondioksit eşdeğeri, fırınlanmış pancar ve Şile kestanesi 1.564 kilogram karbondioksit eşdeğeri, çiğ havuç ve haşlanmış Marmara karidesi ise porsiyon başına 2.202 kilogram karbondioksit eşdeğeri ile listenin en yüksek değerine ulaştı.
Carbon Gate Kurucu Ortağı ve Üst Yöneticisi, BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Genç Lideri Okan Dursun, Türk mutfağının sergilendiği COP31’in, ayrıca çevresel farkındalığın artırılması için de bir fırsat sunduğunu, yaptıkları çalışmanın sürdürülebilir turizmin büyümesine dayandığını söyledi. Gıdaların karbon ayak izinin belirlenmesinde dünyaca kabul görmüş standartlar bulunduğunu belirten Dursun, “Bir restoranın mönü hesabında ise bu ürün karbon ayak izi istediğimiz ISO 14044 regülasyonu ve standardına tabi. Ürünün kendi ham malzemesi olan narenciye ürünü olabilir, bakla ürünü olabilir ya da bir et ürünü olabilir. O ürünün tabağa kadar geçen tüm değer zincirini kapsamamız gerekiyor. Ürün restorana ve mutfağa ulaştıktan sonrasında soğuk veya sıcak servis ediliyorsa pişirilme veya muhafaza edilme süreçleri de var. Pişirme yöntemine ve sürecine göre de aslında bir enerji tüketimi var. Dolayısıyla bu değer zincirinin tamamını kapsamamız gereken bir süreci yönetiyoruz. Bunu da şeflerimiz olmadan yönetmemiz mümkün değil. O yüzden de biz her çalışmada o ürünü reçetelendiren ve tabağa dönüştüren şeflerimizle birlikte çalışıyoruz ki uçtan uca tüm adımları planlayabilelim ve bunun bir emisyon değerini ortaya çıkarabilelim.”
Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.
