Site simgesi Milliyetçi Medya

Çocukların tatilde ekran yerine oyun ve sosyal etkinliklere yönlendirilmesi öneriliyor

Çocukların tatilde ekran yerine oyun ve sosyal etkinliklere yönlendirilmesi öneriliyor

Çocukların tatil sürecinde ekran karşısında daha fazla zaman geçirmesi, psikolojik sağlıklarının yanı sıra uyku düzenlerini de olumsuz etkileyebiliyor.

Bu süreçte ailelerin çocuklarına alternatif aktiviteler sunması, hem ekran kullanımında sağlıklı bir denge kurulmasına hem de çocukların sosyalleşmesine katkı sağlıyor.

Tatil döneminde çocukların ekran başında geçirdiği sürenin artmasının sık karşılaşılan bir durum olduğunu belirten klinik psikolog Ayşe Topak, ekran süresinin artmasıyla uzun süre hareketsiz kalmanın, yüz yüze iletişimin ve açık havada geçirilen zamanın azalmasının, çocuklarda huzursuzluk, dikkat dağınıklığı, öfke ve isteksizlik gibi sorunlara zemin hazırlayabileceğini kaydetti.

Ekran kullanımının uyku üzerindeki etkisinin önemine vurgu yapan Topak, "Özellikle akşam saatlerinde telefon, tablet veya bilgisayar kullanmak çocuğun zihinsel olarak uyarılmasına ve uykuya geçişinin zorlaşmasına neden olabilir. Geç yatmak ise ertesi gün yorgunluk, dikkat sorunları ve daha kolay öfkelenme şeklinde kendini gösterebilir. Bu nedenle tatilde de çocukların uyku saatlerinin tamamen değişmemesi ve yatmadan en az bir saat önce ekranların bırakılması faydalı olacaktır." önerisinde bulundu.

Topak, amacın ekranı tamamen yasaklamak yerine, sağlıklı bir denge oluşturmak olduğunu söyleyerek, "Ailelerin çocuklarına yalnızca 'ekranı bırak' demek yerine, ekranın yerine koyabilecekleri keyifli ve çeşitli alternatifler sunmaları önemli. Aileler birlikte bisiklete binmek, yürüyüş yapmak, yüzmek, parka veya pikniğe gitmek, doğa gezilerine çıkmak, top oynamak, ip atlamak, paten kaymak, dans etmek veya ailece spor yapmak gibi fiziksel aktiviteler planlayabilir." ifadelerini kullandı.

Ev içerisinde yapılabilecek etkinliklere ilişkin Topak, şu tavsiyelerde bulundu:

“Evde kutu oyunları, yapboz, satranç, kart oyunları, lego ve maket yapmak, resim çizmek, boyama yapmak, müzik dinlemek veya bir enstrümanla ilgilenmek gibi seçenekler değerlendirilebilir. Çocukların üretken yönlerini desteklemek için birlikte kurabiye veya yemek yapmak, küçük bir bahçe çalışması yapmak, çiçek yetiştirmek, fotoğraf çekmek, hikaye ya da çizgi roman yazmak, el işi yapmak, origami denemek veya ailece bir film yerine birlikte kitap okuma saati düzenlemek de güzel alternatifler olabilir.”

Topak, "Sosyalleşme açısından ise arkadaşlarla buluşmak, birlikte oyun oynamak, akraba ziyaretleri yapmak, mahallede grup oyunları oynamak, müze, kütüphane, bilim merkezi veya sergi gezmek, tiyatroya gitmek, atölyelere katılmak ya da bir spor veya sanat kursunu denemek çocukların hem keyifli vakit geçirmesini hem de yüz yüze ilişkilerini güçlendirmesini sağlar." dedi.

Önemli olanın her boşluğu etkinlikle doldurmak olmadığını kaydeden Topak, "Çocukların bazen sıkılmasına, kendi oyunlarını kurmasına ve serbest zaman geçirmesine de izin vermek gerekir. Sıkılmak, çocukların kendi kendilerine oyun ve uğraş bulmayı öğrenmeleri açısından değerlidir. Özellikle ebeveynlerin de bu süreçte rol model olması çok önemli. Çocuktan telefonu bırakmasını isterken yetişkinlerin sürekli telefonla ilgilenmesi, konulan kuralların uygulanmasını zorlaştırır. Ekran kullanımını bir çatışma konusu haline getirmek yerine, ailece belirlenen kurallar ve birlikte geçirilen kaliteli zaman üzerinden ilerlemek daha sağlıklıdır." diye konuştu.

Topak, "Unutmamak gerekir ki tatilin amacı yalnızca çocukları ekrandan uzaklaştırmak değil, dinlenmelerine, hareket etmelerine, sosyalleşmelerine, üretmelerine, sıkılmalarına ve aileleriyle kaliteli zaman geçirmelerine fırsat yaratmaktır. Ekranın hayatın tek eğlence ve sosyalleşme aracı haline gelmesini önlemek, çocukların psikolojik ve fiziksel sağlığı açısından en önemli adımlardan biridir." ifadelerini kullandı.

Klinik psikolog Eliz Avcı da okul rutininin ortadan kalkmasıyla çocukların tablet, telefon ve bilgisayar başında geçirdikleri sürenin kontrolsüz şekilde artabildiğini, bu durumun da beyindeki dopamin dengesini bozarak çocuklarda duygu düzenleme zorlukları, ekran bağımlılığı, sosyal ilişki kurmakta zorluk, dikkat süresinin kısalması gibi zorluklara yol açabildiğini ifade etti.

Ekrandan yayılan mavi ışığın çocukların uyku kalitesini de etkileyebileceğini kaydeden Avcı, "Çocuklara ara tatilde yasaklayıcı bir tutum sergilemek yerine ekranın yerini alacak ve çocuğun dopamin ihtiyacını doğal yollarla karşılayacak çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun aktiviteler planlanmalıdır. Bu aktivitelerin ebeveynleri ile olması aile bağlarının güçlenmesine destek olurken, akranları ile planlanan aktiviteler sosyal becerilerini destekler." diye konuştu.

Avcı, "Çocukla yapılacak mutfak atölyeleri, çocukla beraber kek yaparken çocuğun karıştırmasına izin vermek gibi, açık hava aktiviteleri, doğa yürüyüşleri, bisiklet turları, kutu oyunları, masa oyunları veya kart oyunları, sanat aktiviteleri, kil yapmak, ilgisini çeken bir konuda müze gezmek gibi etkinlikler çocuğun ekran dışı odaklanma süresini artırırken, sinir sistemini yatıştırır, tatmin duygusuna destek olur." değerlendirmesinde bulundu.

Ara tatilin ebeveynler tarafından "konuları kapatma kampı" olarak görülmesinin, dönem yorgunluğunu henüz üzerinden atamamış olan çocuğun sürekli performans altında da olmasıyla tükenmişliğini artırabileceğini belirten Avcı, "Serbest zamanlar ve yapılandırılmamış oyunlar çocuklar için gelişimsel bir ihtiyaçtır. Çocuklar duygularını oyun yoluyla işler ve dünyayı oyunla yapılandırırlar. Dinlenme ve serbest oynama süreçleri planlama, dürtü kontrolü ve esnek düşünme yapılarının geliştiği en verimli alanlardır." ifadelerini kullandı.

Avcı, tatil döneminde fazla sınır veya sınırsızlık dengesinin çok kıymetli olduğuna dikkati çekerek, "Ödev ve okumalar çocuğun gelişimsel ihtiyacına bağlı olarak belirlenen saatlerde yapılmalıdır. Dinlenme zamanları sınırsızlık olarak görülmemelidir. Okula sağlıklı bir uyum yakalanması adına tatilin bitmesine birkaç gün kala uyku ve yemek rutini kademeli olarak devam etmelidir. Tatil, sınırların tamamen ihlal edildiği bir boşluk değil, keyifli, dinlendirici ve çocuğun gelişimini destekleyici bir zaman olmalıdır." tavsiyesinde bulundu.

Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.

Mobil sürümden çık