Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doğum izninden dönen kadın çalışanın eski işi yerine uzmanlık alanı dışında görevlendirilmesiyle ilgili davada ayrımcılık tazminatı yönünden bozma kararı verdi. Daire, işverenin görev değişikliğinin nedenlerini somut olgularla ortaya koyamadığını belirledi.
Dava, özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak çalışan kadının doğum izni sonrasında yaşadığı görev değişikliği üzerine açıldı. Çalışan, doğum izninden döndüğünde bankacılık sektörü yerine sigorta sektörünün takibinin kendisine verildiğini öne sürdü.
Davacı, ikizlere hamile kaldıktan sonra iş yerinde psikolojik baskıların başladığını iddia etti. Hamileliği nedeniyle eşitlik ilkesine aykırı davranıldığını ve ayrımcılık tazminatına hükmedilmesi gerektiğini savundu.
Doğum izninden döndüğünde daha önce yürüttüğü bankacılık sektörü sorumluluğunun başka bir çalışana devredildiğini belirten kadın, kendisine sigorta sektörünün takibinin verildiğini bildirdi. Ayrıca mesai arkadaşlarına kıyasla daha düşük zam aldığını ileri sürdü.
Çalışan, yöneticileriyle yaptığı görüşmelerde hak ettiğini belirttiği primin ödenmesini, ücret zammının düzeltilmesini ve doğum izni öncesindeki görevine dönmeyi talep etti. Sonuç alamadığını belirterek iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirdi.
Davacı mahkemeden şu taleplerde bulundu:
Maddi zarar kapsamında tedavi masrafları
Davalı banka ise doğum izni sonrasında çalışanın işe döndüğünü, kendisine bankacılık sektörü yerine sigortacılık sektörünün verildiğini kabul etti. Banka avukatı, kıdemli analistlerin görev tanımlarında takip edilecek sektörlerin bulunduğunu ve iş sözleşmesinde esaslı değişiklik yapılmadığını savundu.
İş Mahkemesi, kıdem tazminatına hükmetti ancak ayrımcılık iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle bu yöndeki talebi reddetti. Mahkeme, planlı ve sistematik bezdirmenin de yeterli şekilde kanıtlanmadığı sonucuna vardı.
Taraf avukatlarının başvurusu üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesine (BAM) taşındı. BAM itirazları reddetti. Kararın temyiz edilmesi üzerine uyuşmazlık Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne geldi.
Yargıtay, dosyadaki deliller ve tanık anlatımlarına göre çalışanın doğum izninden sonra eski görevi yerine başka bir işe yönlendirildiğinin ortaya konulduğunu belirledi. Verilen yeni işin çalışanın uzmanlık alanının dışında kaldığı sonucuna vardı.
Kararda, davacının 4857 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi kapsamında ihlal ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durum ortaya koyduğu kaydedildi. Bu aşamada ihlalin bulunmadığını ispat etme yükünün işverene geçtiği belirtildi.
Yargıtay, işverenin çalışanın doğum öncesindeki konum ve görevinin doğumdan sonra neden değiştirildiğini somut olgularla açıklayamadığını tespit etti. Çalışana farklı muamele yapılmasını gerektiren nedenlerin de ortaya konulamadığı belirtildi.
Daire, İlk Derece Mahkemesinin ayrımcılık tazminatı talebini reddetmesini hatalı buldu. Ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerektiğine hükmeden Yargıtay, bu yönden kararın bozulmasına karar verdi.