![]()
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Avrupa ve küresel sanayinin geleceğinin hararetle tartışıldığı kritik bir dönemden geçildiğini belirterek, "Biz ayrıcalıklı bir muamele talep etmiyoruz. Avrupa Birliği'nin (AB) 30 yıllık Gümrük Birliği'nden doğan haklarımızı ve Türkiye'nin özgün konumunu tanımasını istiyoruz." dedi.
Bolat, Almanya'nın başkenti Berlin'de düzenlenen "2. Türk-Alman Otomotiv Zirvesi"nde yaptığı konuşmada, dünya genelinde ticari korumacılığın arttığı çalkantılı bir süreçte Türkiye ile AB arasındaki ekonomik ve siyasi entegrasyonun 1963'teki Ankara Anlaşması'na dayanan 63 yıllık köklü bir geçmişe sahip olduğunu vurguladı.
Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin 1996 yılından bu yana başarıyla uygulandığını hatırlatan Bolat, iki kadim dost ve müttefik olan Türkiye ile Almanya'nın siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik ilişkilerinin AB çerçevesinin ötesinde benzersiz bir derinliğe sahip olduğunu kaydetti.
Küresel otomotiv sektörünün elektrifikasyon, dijitalleşme, karbonsuzlaşma ve artan rekabetin etkisiyle derin bir dönüşüm geçirdiğine dikkati çeken Bolat, "Bu dönüşüm sürecinde sanayi ortaklığımızın stratejik önemi daha da artmıştır. AB sanayi politikasındaki geniş çaplı evrimin temel unsurları olan Sanayi Hızlandırıcı Yasası ve şekillenmekte olan 'Made in EU' (AB Malı) çerçevesi, Avrupa'nın rekabet gücünü ve stratejik üretim kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. Otomotiv sanayilerimiz arasındaki yüksek entegrasyon düzeyi göz önüne alındığında, bu kuralların nasıl tasarlanacağı, üretim ağlarını, yatırım kararlarını ve ortak değer zincirlerimizin geleceğini doğrudan etkileyecektir." değerlendirmesinde bulundu.
Türk otomotiv sanayisinin 1967'de MAN ve 1971'de Mercedes-Benz yatırımlarıyla başlayan hikayesine değinen Bolat, "Türk otomotiv sanayisinden bahsettiğimizde, üretim, yatırım, ihracat, ithalat ve iç pazar satışlarının yüzde 75'i itibarıyla aslında Avrupa otomotiv sanayisinden bahsediyoruz." diye konuştu.
"Made in EU" tartışmasının yalnızca bir aracın nerede monte edildiğiyle ilgili olmadığını vurgulayan Bolat, Türkiye'nin bu sanayi ekosisteminin ayrılmaz bir parçası olduğunun altını çizdi.
Bolat, "Son 30 yılda Gümrük Birliği sanayilerimizi birbirine sıkı sıkıya bağladı. Avrupa yatırımı, mühendisliği ve bileşenleri, Türkiye'nin üretim kabiliyetiyle birleşerek hem Avrupa hem de küresel pazarlara sunuluyor. Aynı şekilde Avrupa'da üretilen araç ve parçalar da Türkiye pazarına ve üretim hatlarımıza geliyor. Dolayısıyla Türkiye'de üretilen bir araç, başından sonuna kadar bir Avrupa değer zincirinin ürünüdür." ifadelerini kullandı.
Nihai "Made in EU" çerçevesinin mevcut sanayi gerçekliğini yansıtmasını istediklerini belirten Bolat, AB Komisyonu tarafından bu yılın 4 Mart tarihinde yayımlanan mevcut taslağın Gümrük Birliği kapsamındaki entegrasyonu henüz tam olarak karşılamadığını ifade etti.
Bolat, özellikle montajın AB sınırları içinde yapılması şartı, Türkiye'nin kurumsal filo destek mekanizmalarının dışında bırakılması ve karbondioksit emisyon uyumu kapsamında "Made in EU" kriterlerinin dar tutulması konularındaki endişelerinin sürdüğünü bildirdi.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre Türkiye'deki ana sanayi tesislerinin tamamına yakınının Avrupalı yatırımcılara ait olduğunu hatırlatan Bolat, Bursa'daki Oyak Renault (1969) ve Tofaş/Stellantis (1971), Ankara'daki MAN (1967), Aksaray ve İstanbul'daki Mercedes-Benz (1971), Kocaeli/Gölcük (1997) ve Eskişehir'deki Ford Otosan, Sakarya'daki Toyota Avrupa ve Bursa'daki Karsan tesislerini örnek gösterdi.
Bolat, Türkiye'nin bu somut yatırım ve üretim verileri nedeniyle "Made in EU" kapsamında eş değer bir ortak olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
"Türkiye, yıllık 1,3 milyon ila 1,4 milyon adetlik satış hacmiyle büyük bir otomotiv pazarına sahiptir. Bu yıl ithal edilen araçların yüzde 82'si Avrupa menşelidir. Son 5 yılda AB'nin Türkiye pazarındaki otomobil satışları yüzde 300 artarak 4 katına çıktı. Çünkü biz dünyanın diğer bölgelerinden gelen yüksek sübvansiyonlu ithalata karşı yerli pazarımızı ve çoğunluğu Avrupalı üreticilere ait olan yerli sanayimizi koruyucu tedbirlerle destekledik. AB ile aramızda gümrük vergisi, miktar kısıtlaması veya eş etkili tedbirlerin bulunmadığı bir Gümrük Birliği var. Mevcut haliyle 'Made in EU' düzenlemesi, Gümrük Birliği kurallarını ihlal eden eş etkili bir tedbir niteliğindedir."
Türkiye ile AB arasındaki ikili ticaret hacminin geçen yıl 204 milyar avroya, 2021-2025 döneminde ise yaklaşık 1 trilyon dolara (907 milyar avro) ulaştığını aktaran Bolat, bu ticaretin yüzde 25'inin otomotiv sektöründe gerçekleştiğini söyledi.
Bolat, Türkiye'nin AB'nin 5'inci en büyük, Avrupa otomotiv sanayisinin ise 3'üncü en büyük ticaret ortağı olduğunu belirterek, ikili ticaret ve sanayi entegrasyonuna ilişkin verileri paylaştı.
Geçen yıl Türkiye'de yaklaşık 1 milyon 458 bin adet araç üretildiğini ve üretim kapasitesinin 2 milyon adede ulaştığını aktaran Bolat, bu üretimin yüzde 71'inin Avrupalı üreticilerin tesislerinde gerçekleştirildiğini kaydetti.
Bolat, Türkiye'deki araç üretiminde kullanılan parçaların yüzde 55'inin AB'den ithal edildiğini ve bu entegrasyonun AB ülkelerinde yaklaşık 250 bin kişilik istihdam sağladığını ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Almanya, yaklaşık 52 milyar dolarlık ikili ticaret hacmiyle Türkiye'nin en büyük ticaret ortağıdır ve bu ticaretin yüzde 25'i, yani yaklaşık 10,5 milyar avrosu otomotiv sektöründen kaynaklanmaktadır. Geçen yıl Alman üreticiler Türkiye'ye yaklaşık 175 bin araç ihraç etmiştir. Otomotiv yan sanayi ticaretinde Almanya yüzde 18 payla ilk sırada yer almaktadır. Almanya'nın Türkiye'deki doğrudan yatırımları 18 milyar avroya, Türkiye'nin Almanya'daki yatırımları ise 2,5 milyar avroya ulaşmıştır. Bosch, ZF Friedrichshafen ve Continental gibi Alman devlerinin Türkiye'deki tesisleri, Almanya'da doğrudan yaklaşık 59 bin kişilik istihdamı desteklemektedir."
Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis) verilerine dikkati çeken Bolat, küresel otomotiv ticaretindeki değişen dinamiklerin Türkiye'nin Almanya için artan stratejik önemini kanıtladığını söyledi.
Bolat, "Almanya'nın Türkiye'ye motorlu kara taşıtı ihracatı 2019-2025 yılları arasındaki son 6 yılda yüzde 240 gibi dikkati çekici bir artış kaydederek 2,3 milyar avrodan 7,8 milyar avroya yükseldi. Yani Türkiye pazarı Alman otomotiv sanayisi için 3 katından fazla büyüdü. Aynı dönemde Almanya'nın Çin'e ihracatı ise yüzde 46 düşerek 24 milyar avrodan 13 milyar avroya geriledi. Bu istatistikler, küresel belirsizlikler ortamında Türkiye'nin Alman otomotiv sektörü için güvenli bir liman ve güvenilir bir büyüme motoru olduğunu açıkça ortaya koymaktadır." dedi.
AB Komisyonu tarafından 30 Ekim'de belirli yeni hibrit binek araçların ithalatına yönelik başlatılan korunma önlemi soruşturmasında da Türkiye'nin Avrupa değer zincirlerindeki yerinin dikkate alınmasını beklediklerini belirten Bolat, Türkiye'nin "Made in EU" çerçevesine tam olarak dahil edilmemesinin ağır ekonomik maliyetler doğuracağı uyarısında bulundu.
Sektörün yaptığı simülasyon sonuçlarını paylaşan Bolat, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bu senaryo, AB'ye otomotiv ihracatımızda 4 yıl içinde yüzde 53, 2035 yılında ise yüzde 68 oranında düşüşe yol açacaktır. Böyle bir durumda her iki taraf da ciddi ekonomik bedeller ödeyecek, fiyat artışları enflasyonu tetikleyecek ve tedarik zincirleri kırılacaktır. 2035 yılına kadar Türkiye'de yaklaşık 330 bin istihdam ve 20 milyar avroluk otomotiv ihracatı risk altına girecektir. Aynı şekilde AB tarafında da yaklaşık 250 bin istihdam, 21 milyar avroluk AB otomotiv ihracatı ve 6 milyar avroluk AB bağlantılı tedarikçi iş hacmi tehlikeye düşecektir."
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sağduyunun galip gelmesini ve Türkiye'nin Sanayi Hızlandırıcı Yasası'nın (IAA) tüm hükümlerine başından itibaren herhangi bir kısıtlama olmaksızın ortak ülke olarak dahil edilmesini umduklarını dile getirerek, "Gümrük Birliği ilişkisinden doğan benzersiz yasal haklarımız ve AB sanayi değer zincirlerine derin entegrasyonumuz göz önüne alındığında, diğer ülkelere ayrıcalıklı muamele tanınırken Türkiye'yi dışlayan herhangi bir seçenek bizim için kabul edilemezdir. Bu kritik karar yalnızca siyasi değil, her şeyden önce ticari ve ekonomik rasyonaliteye dayanmalıdır." diye konuştu.
Kamu alımları şartında Türkiye'nin başından itibaren sisteme dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan Bolat, geçen temmuz ayında TBMM'de kabul edilen yasayla Türkiye'deki kamu ihalelerinde AB ve Türk isteklilere eşit muamele sağlanması konusunda Cumhurbaşkanlığı kararı yayımlama yetkisi verildiğini hatırlattı. Bolat, Türk hükümeti olarak AB Komisyonu Ticaret Genel Müdürlüğü ile kamu alımları konusunda ayrı bir ikili anlaşma üzerine teknik müzakereler yürüttüklerini bildirdi.
"Made in EU' tartışmaları siyasi düzeyde değil, sanayi üretiminin gerçekleri doğrultusunda yönlendirilmelidir." diyen Bolat, mevcut tedarik zinciri ilişkisinin ve endüstriyel entegrasyonun zedelenmemesi gerektiğini savunan Alman otomotiv üreticilerine ve yöneticilerine teşekkür etti.
Bolat, "Siyasetçilerin otomotiv sektörünün bu çok önemli çağrılarına kulak vermesini umuyoruz, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı ve kadim dostu olan Almanya'nın, devam eden müzakerelerde Türkiye'yi Avrupa otomotiv değer zincirlerinin ayrılmaz bir parçası olarak tanıyan bir çerçeveyi savunacağını umuyoruz." ifadelerini kullandı.
Bakan Bolat, konuşmasının sonunda zirvenin düzenlenmesinde emeği geçen kurumlara, Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliğine ve tüm katılımcılara teşekkür ederek, iki ülke arasındaki işbirliğinin yeni fırsatlarla büyümeye devam etmesi temennisinde bulundu.
Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.
