2027 emekli zammı için yürütülen çalışmalarda, enflasyon artışına ilave olarak yüzde 15 ek ödeme yapılması formülü öne çıktı. Ocak ayında uygulanması beklenen zamların ardından prim günü, ödenen prim miktarı ve yaş kriterlerine göre emeklilerin aylıklarına ek ödeme yapılması değerlendiriliyor.
Çalışma kapsamında 17 milyon 860 bin emekliyi ilgilendiren farklı ödeme seçenekleri üzerinde duruluyor. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, ek ödemelerin bütçeye etkisini hesaplıyor.
Henüz kesinleşmeyen düzenleme için seyyanen artış ve refah payı seçenekleri değerlendiriliyor. Refah payına dayalı modelin uygulanması halinde emeklilerin alacağı ilave tutarlar, belirlenen kriterlere göre farklılaşabilecek.
Emekli aylıklarını artırmaya yönelik çalışmalarda öncelikle mevcut enflasyon farkının maaşlara yansıtılması planlanıyor. Ardından bütçeden ayrılabilecek kaynak doğrultusunda ilave ödemelerin belirlenmesi öngörülüyor.
Hazırlanan etki analizinde 1,1 trilyon TL tutarında ek kaynak ihtiyacı üzerinde duruluyor. Vazgeçilen eşel-mobil destek uygulaması sayesinde yaklaşık 500 milyar TL'lik kaynak alanı oluştuğu aktarılıyor.
Ortalama en az yüzde 15 düzeyinde hesaplanan ilave ödemenin kesin oranı henüz belirlenmedi. Nihai tutar, bütçe imkânlarına ve düzenlemenin kapsayacağı emekli gruplarına göre şekillenecek.
Ek ödemelerde herkese aynı tutarın verilmesi yerine kademeli bir sistem uygulanması değerlendiriliyor. Planlanan modelde üç temel kriter bulunuyor:
Emeklilik için ödenen prim miktarı
Bunların yanında kişinin çalışmaya devam edip etmediği ve hangi emeklilik sistemine bağlı olduğu da dikkate alınabilecek.
Mevcut durumda 23 bin 552 TL seviyesinde bulunan en düşük emekli aylığı için farklı artış senaryoları hesaplanıyor.
SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ocak ayında yüzde 10 civarında enflasyon zammı yapılması bekleniyor. Bu oranın en düşük emekli aylığına uygulanması durumunda tutar yaklaşık 25 bin 907 TL'ye ulaşacak.
Aylığın 26 bin TL'ye tamamlanması da değerlendirilen ihtimaller arasında bulunuyor. Ancak en düşük emekli maaşının artırılması için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
Öngörülen yüzde 15 ilave ödemenin de uygulanması halinde en düşük emekli aylığının 29 bin 900 TL ile 30 bin TL aralığına yükselmesi bekleniyor.
Yüzde 10 enflasyon artışı esas alınarak hazırlanan örnek hesaplamalar şöyle:
Tablodaki rakamlar yalnızca öngörülen enflasyon artışını içeriyor. İlave refah payı ödemesi için henüz kesinleşmiş bir oran veya tutar bulunmuyor.
Memur emeklileri için 2027 yılının ilk altı aylık döneminde yüzde 5 toplu sözleşme zammı uygulanacak. Enflasyon farkıyla birlikte toplam artışın yaklaşık yüzde 8 olması bekleniyor.
Bu senaryoya göre 31 bin 528 TL olan en düşük memur emeklisi aylığı, 34 bin 50 TL seviyesine yükselebilecek.
Yüzde 15 düzeyindeki ek ödemenin uygulanması durumunda ise aynı maaşın 39 bin 158 TL seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor.
Ek ödeme modelinde prim gün sayısına bağlı kademelendirme yapılması planlanıyor. İlk basamağın 3 bin 600 prim günü üzerinden başlaması, diğer basamakların ise 4 bin 700 ve 9 bin gün ve üzeri gibi seviyelerde oluşturulması değerlendiriliyor.
Toplamda 3 veya 4 ayrı ödeme kademesi hazırlanması gündemde. Daha yüksek prim ödeyen ve daha fazla prim gününe sahip emeklilerin alacağı ilave tutarın da buna göre belirlenmesi öngörülüyor.
AK Parti kaynakları, çalışmaların mevcut bütçe imkânları doğrultusunda sürdürüldüğünü aktardı. Önce normal maaş artışlarının uygulanması, ardından ek ödeme tutarlarının belirlenmesi planlanıyor.
Emekliye ek ödeme çalışmasının dışında Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için de hazırlıklar yürütülüyor.
Vatandaşlık maaşı olarak bilinen program kapsamında 2,5 milyon haneye toplam 1,35 trilyon TL destek sağlanması planlanıyor. Destek miktarının aylık asgari ücretin üçte biri olan 9 bin 358 TL seviyesinde olması öngörülüyor.
Programdan, gelir koşullarını sağlayan düşük aylıklı emekliler ve asgari ücretliler de yararlanabilecek.
Desteklerin barınma, elektrik, doğal gaz, yakacak, kira, abonelik faturaları, çocuk yardımı ve gıda gibi harcama kalemlerini kapsaması planlanıyor.
2027 emekli zammı için kesin rakamlar ise yılın son iki enflasyon verisinin açıklanması ve ek ödeme çalışmalarının tamamlanmasının ardından netleşecek.